Eğitim Kataloğu
Kendinizi geliştirmek için en iyi kursları ve eğitim materyallerini keşfedin.
Kelam 4 Mead
Kelam'da Sem'iyyât Bahisleri: Gayb Alemine Akli ve Naklî Bir Bakış Kelam ilmi, varlık ve bilgi hiyerarşisinde akılla bilinebilen alanların yanı sıra, bilgisine sadece vahiy yoluyla ulaşılabilen "gayb" alanını da inceler. İşte bu alana giren ve "işitilerek öğrenilenler" anlamına gelen Sem'iyyât bahislerinin merkezinde Mead, yani ahiret hayatı bulunur. Bu ders serisi, Allah'ın mutlak adaleti ve hikmetinin bir gereği olarak ahiret hayatının varlığını ve bu hayatın temel aşamalarını Kelam ekollerinin yaklaşımları çerçevesinde kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Ders kapsamında işlenecek temel konular şunlardır: Mead'ın İmkanı ve Gerekliliği: Bu dünyadaki ahlaki eylemlerin tam karşılığının bulunmaması, adaletin mutlak tecelli etme zorunluluğu ve insanın sonsuzluk arzusu gibi argümanlardan hareketle ahiret hayatının aklen gerekliliği (vücûbu) üzerinde durulacaktır. Ruhun mahiyeti ve bedenden ayrıldıktan sonraki varlığına dair felsefi ve kelamî tartışmalar ele alınacaktır. Ahiret Hayatının Evreleri: Ecel ve Kabir Hayatı: Ölümün mahiyeti, kabir hayatı (berzah alemi), kabir azabı ve nimeti gibi konuların naklî delilleri ve bu deliller etrafındaki kelamî yorumlar. Kıyamet ve Alametleri: Evrenin sonu (kıyamet) ve bundan önce gerçekleşeceğine inanılan alametler (eşrâtu's-sâat) hakkındaki rivayetlerin Kelamcılar tarafından nasıl değerlendirildiği. Yeniden Diriliş (Ba's): İnsanın bedensel mi yoksa ruhsal mı diriltileceği (cismanî/rûhanî haşir) konusundaki tartışmalar. Kelamcıların, özellikle materyalist ve deist felsefelerin itirazlarına karşı yeniden dirilişi ispatlamak için kullandıkları akli ve naklî deliller. Hesap, Mizan ve Diğer Ahiret Hakikatleri: Mahşer meydanında toplanma, amel defterleri, sorgulama (hesap), amellerin tartılması (mizan), sırat köprüsü, şefaat gibi ahiret ahvalinin mahiyeti ve bu kavramlar etrafında gelişen farklı kelamî yorumlar (örneğin Mutezile ve Ehl-i Sünnet yaklaşımları). Cennet ve Cehennem: Ebedi mükafat ve ceza yerleri olan cennet ve cehennemin varlığı, mahiyeti ve ebediliği konuları. Özellikle "cehennem azabının ebediliği" meselesi etrafındaki kelamî ve felsefi tartışmalar. Bu ders, katılımcılara sadece ahiret inancının detaylarını aktarmakla kalmayıp, aynı zamanda bu inancın rasyonel zeminini, ahlaki motivasyon kaynağı olarak önemini ve İslam'ın bütüncül dünya görüşü içindeki yerini kavramaları için analitik bir çerçeve sunacaktır.
Kelam 1 Tevhit
Kelam'ın Özü Olarak Tevhid: Ulûhiyyet Bahislerine Sistematik Bir Yaklaşım Kelam ilminin üç ana konusundan ilki ve en temeli olan "Ulûhiyyet" (İlahiyat), Tevhid inancının akli ve naklî delillerle temellendirilmesini konu edinir. Bu ders serisi, İslam düşünce tarihinin en büyük zihinlerinin, varlığın nihai ilkesi olan Allah'ın varlığı, birliği ve sıfatları hakkında yürüttükleri derinlikli tartışmaları ve ulaştıkları sonuçları sistematik bir şekilde ele almayı hedeflemektedir. Ders, sadece "Allah vardır ve birdir" demenin ötesine geçerek, bu inancın rasyonel temelini, felsefi derinliğini ve hayata bakan yönünü keşfetmeyi amaçlar. Ders kapsamında işlenecek temel konular şunlardır: Allah'ın Varlığının Kanıtları (İsbât-ı Vâcib): Kâinatın varlığından hareketle bir yaratıcının varlığına ulaşan "Hudûs" ve "İmkân" delilleri başta olmak üzere, Kelam alimlerinin geliştirdiği klasik ve çağdaş kozmolojik, ontolojik ve teleolojik (gaye ve nizam) deliller incelenecektir. Ateist ve deist argümanlara karşı Kelamî cevaplar analiz edilecektir. Allah'ın Birliğinin Kanıtları (Delîl-i Vahdaniyyet): Åžirk (Allah'a ortak koşma) inancının aklen imkansızlığını ortaya koyan ve Kur'an'da da işaret edilen "Burhân-ı Temânu" gibi deliller ele alınacaktır. Bu bölümde, Allah'ın zatında, sıfatlarında ve fiillerinde bir ve tek olmasının mantıksal ve teolojik sonuçları üzerinde durulacaktır. Allah'ın Sıfatları (Sıfâtullah): Tevhid inancının doğru anlaşılması için kritik öneme sahip olan ilahi sıfatlar konusu, Kelam ekollerinin tasnifleri (Sıfât-ı Zâtiyye/Selbiyye ve Sıfât-ı Sübûtiyye/Fiiliyye) çerçevesinde işlenecektir. Allah'ın ilim, irade, kudret, hayat, kelam gibi sıfatlarının anlamı, Ehl-i Sünnet (Eş'arî-Mâtürîdî) ve Mutezile gibi ekollerin bu konudaki farklı yaklaşımları karşılaştırmalı olarak analiz edilecektir. Tenzih ve Teşbih Dengesi: Allah'ı yaratılmışlara benzetme (teşbih) ve O'nu her türlü eksiklikten soyutlama (tenzih) arasındaki hassas denge nasıl kurulur? Özellikle "haberî sıfatlar" (yed, vech, istivâ vb.) etrafında oluşan tartışmalar ve Kelamcıların bu konudaki te'vil metodolojisi ele alınacaktır. Bu ders, katılımcılara sadece Kelam'ın teorik bilgilerini aktarmakla kalmayacak, aynı zamanda onlara evrene ve varoluşa Tevhid penceresinden bakabilme, inançlarını rasyonel bir temel üzerinde derinleştirme ve modern dünyanın inanç krizlerine karşı entelektüel bir donanım kazanma imkânı sunacaktır.
Kelam İlminin Tarihi
Kelam Tarihi: Bir Düşünce Geleneğinin Doğuşu, Gelişimi ve Dönüşümü Kelam ilmi, İslam medeniyetinin en özgün ve etkili düşünce disiplinlerinden biridir. Bu ders, Kelam'ın sadece teolojik bir sistem olarak değil, aynı zamanda kendi tarihsel ve toplumsal koşulları içinde doğup gelişen canlı bir gelenek olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Katılımcılar, itikadî bir meselenin hangi tarihsel bağlamda ortaya çıktığını, farklı ekollerin bu meseleye neden farklı cevaplar ürettiğini ve bu cevapların İslam düşünce tarihinde nasıl bir etki bıraktığını anlama imkânı bulacaktır. Dersin kapsayacağı temel dönemler ve konular şunlardır: Doğuş Dönemi (Erken Tartışmalar): İslam toplumunda Cemel ve Sıffin savaşları sonrası ortaya çıkan "büyük günah (mürtekib-i kebîre)", "kader" ve "imamet" gibi siyasi ve itikadî tartışmalar. Haricilik, Mürcie, Cehmiyye ve Kaderiyye gibi ilk itikadî fırkaların ortaya çıkışı. Teşekkül Dönemi (Sistematik Ekoller): İslam düşüncesinde akılcılığın zirvesi olarak kabul edilen Mutezile ekolünün doğuşu, temel prensipleri (Usûl-i Hamse) ve siyasi etkileri. Mutezile'ye bir tepki olarak gelişen ve Ehl-i Sünnet akidesini sistemleştiren İmam Eş'arî ve İmam Mâtürîdî'nin kurduğu Sünnî Kelam ekolleri ve metodolojileri. Felsefe ile Etkileşim Dönemi (Müteahhirîn Kelamı): İbn Sînâ ve Fârâbî gibi Meşşâî filozofların ortaya koyduğu felsefi sistemlerin İslam dünyasında yarattığı etki. İmam Gazâlî'nin bu felsefeye yönelik eleştirileri ve Kelam ilmine yeni bir yön vermesiyle başlayan "Müteahhirîn (Sonraki Dönem) Kelamı". Bu dönemde Kelam'ın mantık ve felsefenin kavramsal çerçevesini daha yoğun kullanması. Klasik Sonrası ve Modern Dönem: Osmanlı medreselerindeki Kelam geleneği ve duraklama dönemine dair tartışmalar. 19. ve 20. yüzyılda Batı düşüncesinin ve pozitivizmin meydan okumaları karşısında İslam inançlarını yeniden savunmayı ve yorumlamayı amaçlayan "Yeni İlm-i Kelam" hareketinin doğuşu, önemli temsilcileri ve günümüzdeki yansımaları. Bu ders, öğrencilere sadece kronolojik bir bilgi aktarımı yapmakla kalmayıp, onlara düşünsel bir harita sunarak Kelamî düşüncenin evrimini, ekoller arası tartışmaların zenginliğini ve bu büyük entelektüel mirasın günümüz dünyasını anlamak için sunduğu imkânları keşfetme fırsatı tanıyacaktır.
Kelam Ayet ve Hadisleri
Kelam İlmi Metodolojisinde Ayet ve Hadislerin Delil Değeri Kelam, inanç esaslarını (usûlü'd-dîn) akli ve naklî delillerle ispat etme ve savunma ilmidir. Bu sistemin temelini oluşturan naklî deliller ise şüphesiz Kur'an-ı Kerim ayetleri ve sahih hadislerdir. Bu ders, Kelam ilminin bu iki ana kaynağı nasıl kullandığını, onlara hangi metodolojik ilkelerle yaklaştığını ve akıl-nakil bütünlüğünü nasıl sağladığını derinlemesine incelemeyi hedeflemektedir. Ders, bir yandan Kelam'ın tefsir ve hadis usulüyle olan yakın ilişkisini gözler önüne sererken, diğer yandan Kelam ekollerinin farklı yorumlama geleneklerini karşılaştırmalı olarak ele alacaktır. Ders kapsamında işlenecek temel konular şunlardır: Akıl-Nakil İlişkisi ve Kelam'ın Bilgi Teorisi: Kelam alimlerine göre akıl ile vahiy arasında bir çatışma olabilir mi? Bilgi kaynakları hiyerarşisinde ayet ve hadislerin yeri nedir? Akıl, vahyi anlamada ve yorumlamada nasıl bir rol oynar? Ayetlerin Yorumlanması ve Te'vil Metodu: Kelamcılar, özellikle Allah'ın sıfatları, kader ve ahiret gibi konuları işleyen müteşâbih ayetleri nasıl anlamışlardır? Lafzî anlamın aşılması (te'vil) ne zaman meşru görülmüştür? Selef, Mutezile, Eş'ariyye ve Mâtürîdiyye gibi ekollerin te'vil anlayışları arasındaki farklar nelerdir? Hadislerin İnanç Konularındaki Delil Değeri: Bir hadisin itikadî (inançla ilgili) bir konuda delil olabilmesi için taşıması gereken şartlar nelerdir? Haber-i vâhid (tek kanaldan gelen rivayet) inanç konularında bağlayıcı mıdır? Kelamcıların hadis tenkidi ve hadisleri anlama usulleri incelenecektir. Temel Kelam Konularının Ayet ve Hadislerle Temellendirilmesi: Allah'ın varlığı (İsbât-ı Vâcib), sıfatları, peygamberlik (nübüvvet), kader ve kaza, büyük günah (kebîre) işleyenin durumu gibi klasik Kelam tartışmalarının ayet ve hadislerdeki dayanakları analiz edilecektir. Bu ders, katılımcılara sadece belirli ayet ve hadislerin Kelamî yorumlarını sunmakla kalmayacak, aynı zamanda onlara, kutsal metinleri akli bir tutarlılık içinde anlama ve modern çağın inanç sorunlarına karşı bu metinlerden hareketle argüman geliştirme yetkinliği kazandırmayı amaçlamaktadır.
Nübüvvet
Kelam İlmi Çerçevesinde Nübüvvet Bahisleri: Bir İnanç Sisteminin Temellendirilmesi İslam inanç sisteminin Ulûhiyyet (Allah'ın varlığı ve sıfatları) ve Sem'iyyât (ahiret ve gayb alemi) ile birlikte üçüncü ana halkasını teşkil eden Nübüvvet (peygamberlik), Kelam ilminde merkezi bir öneme sahiptir. Bu ders serisi, peygamberlik müessesesini, ona yöneltilen felsefi ve tarihi itirazları ve Kelam alimlerinin bu itirazlara karşı sundukları rasyonel ve kutsal metinlere dayalı (akli ve nakli) delilleri kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Derslerin temel amacı, katılımcıların taklidi bir imandan, delillere dayalı ve bilinçli bir iman seviyesi olan tahkiki imana ulaşmalarına yardımcı olmaktır. Bu bağlamda ele alınacak ana konular şunlardır: Nübüvvetin Gerekliliği (Vücûb-i Nübüvvet): Akıl, tek başına iyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı mutlak surette ayırt edebilir mi? İnsanlığın ilahi bir rehberliğe olan ihtiyacının akli ve felsefi gerekçeleri nelerdir? Bu bölümde, Allah'ın rahmet ve hikmetinin bir tecellisi olarak peygamber göndermesinin mantıksal zemini incelenecektir. Peygamberlerin Vasıfları (Sıfâtü'l-Enbiyâ): Bir peygamberi diğer insanlardan ayıran temel özellikler nelerdir? Doğruluk (sıdk), güvenilirlik (emanet), günahsızlık (ismet), üstün zeka ve kavrayış (fetanet) ve Allah'tan aldıkları mesajı eksiksiz iletme (tebliğ) gibi sıfatların peygamberlik görevi için neden zorunlu olduğu tartışılacaktır. Nübüvvetin İspatı ve Mucize: Bir kişinin peygamberlik iddiasının doğruluğu nasıl kanıtlanabilir? Kelam geleneğinde peygamberin doğruluğunu teyit eden en önemli delil olan mucizenin tanımı, mahiyeti ve imkanı ele alınacaktır. Mucizenin, peygamberlik iddiasıyla olan zorunlu ilişkisi ve aklın sınırlarını aşan ancak aklı aciz bırakan yapısı üzerinde durulacaktır. Vahiy ve Kutsal Kitaplar: Vahiy nedir ve nasıl gerçekleşir? Allah'ın kelamının peygamber aracılığıyla insanlığa ulaşma sürecinin mahiyeti ve bu sürecin imkanı akli delillerle ortaya konulacaktır. Peygamberliğin Sona Ermesi (Hatmü'n-Nübüvve): Hz. Muhammed'in (s.a.v.) son peygamber oluşunun delilleri nelerdir? İslam'ın evrenselliği ve getirdiği mesajın kıyamete kadar geçerliliği, peygamberlik zincirinin neden ve nasıl sonlandığı bağlamında analiz edilecektir. Bu dersler, katılımcılara sadece peygamberlik kurumunun ne olduğunu anlatmakla kalmayıp, aynı zamanda bu inancın rasyonel temellerini ve İslam düşünce tarihindeki yerine dair bütüncül bir bakış açısı sunacaktır.
Eş'arîlik
Eş'arilik, Allah'ın sıfatları, kader ve insanın sorumluluğu gibi konularda önemli görüşler ortaya koyar. Bu ekol, tevhid, iman, kader, ilahi irade, ahiret gibi temel İslamî inançları savunur. Özellikle Allah'ın sıfatları, ilahi kudret ve insanın iradesi arasındaki ilişki üzerinde durur. Eş'arilik, akıl ve vahiy dengesinde inançları savunarak İslam teolojisinin rasyonel bir zemin üzerinde ilerlemesini sağlamayı hedefler. İslam teolojisi, kelam ilmi ve Eş'ari ekolünü öğrenmek isteyen öğrenciler ve akademisyenler için uygundur. Dersin Hedefleri 1. Ebu'l-Hasan el-Eş'ari'nin görüşleri ve Eş'ariliğin temel inanç ilkelerini öğrenmek. 2. Eş'ariliğin Allah'ın sıfatları konusundaki görüşlerini ve bu sıfatların ezeli olduğu konusunu detaylıca anlamak. 3. Eş'ariliğin kader ve insan iradesi hakkındaki görüşlerini anlamak ve insanın sorumluluğuyla ilahi irade arasındaki dengeyi öğrenmek. 4. Eş'ariliğin akıl-vahiy dengesi üzerine geliştirdiği yaklaşımları incelemek ve bu yaklaşımların İslam teolojisindeki yerini değerlendirmek. 5. İman ve amel ilişkisi konusunda Eş'ariliğin görüşlerini öğrenmek ve diğer kelam ekolleriyle karşılaştırmak. 6. İlahi adalet ve kudret kavramları çerçevesinde Eş'arilik ekolünün yaklaşımlarını incelemek. 7. Modern dünyada ortaya çıkan teolojik ve felsefi sorunları Eş'arilik ekolü bağlamında değerlendirmek. 8. Eş'ariliğin temel kaynakları ve metinlerini okuyarak, kelamî tartışmalar üzerine analiz yapmak. 9. Eş'arilik üzerine eleştirel düşünme becerilerini geliştirerek, bu ekolün teolojik sorunlara getirdiği çözümleri derinlemesine incelemek. 10. Eş'arilik ekolünün, Maturidilik ve diğer kelam ekolleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi.
Mezhepler Tarihi
Åžia ve Sünni mezheplerinin doğuşunu, temel inanç esaslarını, önemli temsilcilerini, tarihsel olaylar çerçevesinde gelişimlerini ve günümüzdeki durumlarını kapsar. İslam'ın farklı mezhepleri arasındaki inanç ve uygulama farklılıklarını anlamayı, mezheplerin nasıl şekillendiğini ve birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduklarını kavramayı hedefler. Ayrıca bu ders teoloji ve İslami ilimler öğrencileri, din eğitimi ve araştırma görevlileri, dini eğitimciler, İslam tarihi ve kültürü araştırmacıları, din ve felsefe meraklıları ile mezhepler arası diyalog ve anlayış geliştirmek isteyen bireyler için uygundur. Mezheplerin tarihçesi, doktrinleri ve aralarındaki ilişkiler hakkında derinlemesine bilgi sunarak hedef kitlenin bu konularda kapsamlı bir anlayışa sahip olmasını sağlar. Dersin Hedefleri 1. Åžia ve Sünni mezheplerinin tarihsel süreç içinde nasıl şekillendiğini ve yayıldığını öğrenmek. 2. Åžia ve Sünni mezheplerinin itikadi ve fıkhi esasları arasındaki farkları ve bu farkların nedenlerini kavramak. 3. Mezheplerin tarihsel olarak karşılaştığı siyasi olayların, özellikle hilafet ve imamet meselesinin mezhepler üzerindeki etkilerini anlamak. 4. Åžia ve Sünni mezheplerinin önemli imamlarının hayatları ve düşüncelerinin mezheplerin şekillenmesindeki rollerini analiz etmek. 5. İslam dünyasında farklı fırkaların (örneğin, Caferilik, Zeydilik, Hanbelilik) ortaya çıkış nedenlerini öğrenmek. 6. Farklı mezhepler arasındaki ortak noktaları ve diyalog imkânlarını analiz ederek, daha iyi bir mezhepler arası anlayış geliştirmek. 7. Åžia ve Sünni mezheplerinin günümüzdeki siyasi, sosyal ve kültürel yapılar üzerindeki etkilerini değerlendirmek. 8. Mezhepler arasında tarih boyunca yaşanan çatışmaların arka planını ve bu çatışmaların nasıl çözümlendiğini incelemek. 9. İslam mezheplerinin düşünsel zenginliğini, fıkhi ve itikadi görüşlerinin derinliğini anlamak ve takdir etmek. 10. Mezheplerin toplumsal ve kültürel yapılardaki etkilerini ve modern İslam toplumlarındaki mezhepsel kimliklerin önemini kavramak.
Kelam'da İmamet
İmamet kavramının anlamı, imamların görevleri, imamların seçilme kriterleri, imamların masumiyeti, imamet ile ilgili Kur'an ve hadislerden deliller gibi konular bu dersin içeriğini oluşturur. Özellikle Åžii İslam'da İmamet anlayışı üzerinde yoğunlaşırlar. Ehl-i Sünnet ve Åžia arasındaki imamet anlayışındaki farklılıklar analiz edilir. İmamet doktrinini anlamak, imamların İslam'daki yerini ve rolünü kavramak, bu konuda derinlemesine bilgi sahibi olmak isteyen öğrencilere rehberlik etmeyi hedefler. İmamet konusunda bilgi edinmek isteyen ve İslam'daki imamlık müessesesinin felsefi ve teolojik boyutlarına ilgi duyan öğrenciler için hazırlanmıştır. Dersin Hedefleri 1. İmamet kavramının İslam'daki yerini ve önemini derinlemesine anlamak. 2. İmamların görevlerini, İslam toplumundaki rollerini ve bu görevlerin dini anlamını öğrenmek. 3. İmamların masumiyet inancının temellerini kavramak ve bu inancın akli ve nakli delillerini incelemek. 4. İmametle ilgili Kur'an ve hadislerden delilleri öğrenmek, imamet doktrinine dair akli delilleri değerlendirmek. 5. İmamların nasıl seçildiği, imamette ehliyet ve liyakat konularını detaylıca incelemek. 6. Åžii İslam'daki İmamet anlayışı ile Sünni İslam'daki halifelik anlayışını karşılaştırarak aralarındaki temel farkları analiz etmek. 7. İmamet kavramının İslam tarihindeki gelişimini ve bu gelişimin toplumsal ve siyasi etkilerini öğrenmek. 8. İmamet doktrini ile İslam'da liderlik ve rehberlik anlayışını derinlemesine kavramak.
Yeni Kelam 2
Bu ders, modern dünyada İslam'ın teolojik, ahlaki ve toplumsal meselelerle nasıl ilişkilendirilebileceği üzerine yoğunlaşır. Bilim, ahlak, siyaset ve din ilişkisi tartışılır. Öğrencilere modern dünyada İslam kelamının karşılaştığı zorluklara ve bu zorlukların nasıl ele alınabileceğine dair kapsamlı bir bakış açısı kazandırmayı hedefler. Günümüz dünyasında İslam teolojisinin nasıl yeniden şekillendiğini öğrenmek isteyen öğrenciler ve akademisyenler için tasarlanmıştır. Dersin Hedefleri 1. Yeni bilimsel ve teknolojik gelişmeler ışığında İslam kelamının modern dünyadaki yerini ve rolünü anlamak. 2. Modern felsefi ve bilimsel sorunlara İslam kelamı perspektifinden çözüm önerileri geliştirebilmek. 3. Modern toplumda sosyal adalet, insan hakları ve küreselleşme konularının İslam kelamı ile nasıl bağdaştırılabileceğini öğrenmek. 4. Yapay zekâ, biyoteknoloji, evrim teorisi gibi bilimsel gelişmelerin İslam kelamı açısından değerlendirilmesi. 5. Modern dünyada çok kültürlülük ve İslam kelamı arasındaki ilişkileri araştırmak. 6. Çevre sorunları, biyoteknoloji, etik gibi güncel ahlaki sorunları İslam kelamı çerçevesinde ele almak. 7. Geleneksel kelam metotlarının modern teolojik problemler karşısında nasıl yenilenebileceğini analiz etmek. 8. Modern zamanlarda kelamcıların bu güncel sorunlara getirdiği yaklaşımları analiz etmek ve değerlendirmek. 9. Eleştirel düşünme becerilerini kullanarak İslam kelamının modern sorunlara cevaplarını geliştirmek. 10. İslam kelamının, modern bilimsel ve sosyal gelişmeler karşısında nasıl uyum sağlayabileceğini göstermek.
Yeni Kelam 1
Bu ders, çağdaş İslam düşüncesindeki yeni kelam hareketlerini, modern bilim ve teknoloji ile ortaya çıkan sorunlara teolojik açıdan yaklaşır. Kelamın klasik metinleri ile modern düşünce arasında bir köprü kurarak, güncel sorunlar üzerinde teolojik analizler yapmayı hedefler. Ayrıca İslam kelamı ile modern felsefe ve bilimsel gelişmeleri birleştirmek isteyen öğrenciler için tasarlanmıştır. Dersin Hedefleri 1. Modern dünyadaki bilimsel ve felsefi sorunları İslam kelamı bağlamında anlamak. 2. Klasik kelamın zamanla nasıl değiştiğini ve modern çağda hangi yeni sorunlarla karşı karşıya olduğunu öğrenmek. 3. Bilimsel gelişmeler ve İslam kelamının bu gelişmeler karşısında sunduğu teolojik cevapları karşılaştırmak. 4. Modern felsefi akımlar (ateizm, materyalizm, nihilizm, vb.) ile İslam kelamı arasında bağlantılar kurmak. 5. Modern toplumlarda ahlak, sosyal adalet ve insan hakları sorunlarına İslam kelamı çerçevesinde çözümler sunmak. 6. Din ve bilim arasındaki çatışma ve uyum meselelerine İslam kelamı perspektifinden bakmak. 7. Klasik kelam doktrinlerinin modern ihtiyaçlar doğrultusunda nasıl güncellenebileceğini araştırmak.
MATURİDİLİK DERSLERİ
Maturidilik, Ebu Mansur el-Maturidi tarafından kurulan ve Hanefi mezhebine dayanan bir İslam kelam ekolüdür. İslam'ın temel inançlarını akıl ve vahiy dengesiyle savunmayı hedefler. Maturidilik, özellikle aklın rolüne verdiği önemle ve kader konusundaki özgün yaklaşımıyla dikkat çeker. Bu ekol, iman, tevhid, kader, nübüvvet, ahiret gibi temel kelam konularını ele alır. Akıl-vahiy ilişkisi, özgür irade, ilahi adalet gibi meselelerde özgün yaklaşımlar sunar. Ehlisünnet'in Maturidiye kolu olarak bilinir. Öğrencilere Maturidi ekolünün temel prensiplerini öğretmeyi ve bu prensiplerin İslam teolojisindeki yerini anlamalarını sağlamayı hedefler. Kelam ilmi ve Maturidi ekolüne ilgi duyan öğrenciler, teologlar ve araştırmacılar için hazırlanmıştır. Dersin Hedefleri 1. Ebu Mansur el-Maturidi'nin görüşlerini ve Maturidiliğin temel inanç ilkelerini öğrenmek. 2. Maturidiliğin akıl-vahiy dengesine verdiği önemi anlamak ve bu anlayışın İslam kelamındaki yerini incelemek. 3. Maturidiliğin kader ve özgür irade konusundaki görüşlerini derinlemesine incelemek. 4. Maturidiliğin iman ve amel arasındaki ilişkiye dair yaklaşımını anlamak ve Eşarilik gibi diğer ekollerle karşılaştırmak. 5. Tevhid ve nübüvvet gibi temel İslami inançlar üzerinde Maturidiliğin yaklaşımlarını araştırmak. 6. Maturidiliğin insanın sorumluluğu ve ilahi adalet konusundaki görüşlerini anlamak ve analiz etmek. 7. Maturidiliğin diğer kelam ekolleriyle, özellikle Eşarilik, Mutezile ve Selefiyye ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi. 8. Maturidilik perspektifinden modern teolojik ve felsefi sorunlara çözüm önerileri geliştirmek. 9. Ebu Mansur el-Maturidi'nin “Kitabu't-Tevhid†gibi eserlerini incelemek ve analiz etmek. 10. Maturidilik üzerine analitik düşünme ve eleştirel analiz yapma becerilerini geliştirmek.