Molla Sadra şefaat bahsini açıklamak için nazari aklı bu yükümlülüğü üstlenmede aciz saymış ve tek münasip yolu ilahî vahye ve Masumların (a) hadislerine tâbi olmak şeklinde tarif etmiştir. Şefaatin çerçevesini geniş kabul ederek bu dünya ve ahireti kapsadığını düşünmekte, gerçek ve mutlak şefaatçinin Allah Teala başka kimse olmadığına ve başkalarının şefaatinin onun izni olmadıkça mümkün olmadığına inanmaktadır.
Sadru'l-Müteellihin, eserlerinde şefaati iki anlamda kullanmıştır. İlahî nurun yansıması için vasıta ve zararı defedip ilahî azabı düşürmek için vasıta. “İlahî nurun yansıması için vasıta” manasında şefaatten faydalanmak için iki noktaya özel önem vermek gerekir:
1. İlahî nuru almak için gerekli liyakati kazanmak uluhiyet hazretiyle özel bir münasebet kurmaya ihtiyaç duyurmaktadır.
2. İnsanların ilahî nurdan faydalanma tarzı, Allah'a yakınlık ve uzaklıklarına göre farklılaşmaktadır.
İkinci anlamda şefaat, yani “günahların bağışlanması ve kıyamette azabın kaldırılması için aracılık” günahkar insanlardan sadece özel bir grubu, yani aklî kemale istekli noksan nefs-i nâtıkaları ve masiyet sahibi ehl-i tevhidi kapsamaktadır. Bunun işleyişinde saygın birey kendisini mezkur kimselere ilave ederek günahların bağışlanacağı ve onları ilahî azaptan kurtaracak zemin ve liyakati hazırlayacaktır.
Bu tür şefatin kapısını açan Nebiyy-i Ekrem, Hazret-i Muhammed Mustafa'dır (s). Ondan sonra melekler, peygamberler, evliyalar ve kâmil müminler bu işe izinlidir. En son şefaatçi de “erhamu'r-rahimin” hükmüne göre Allah Teala'dır.
Mağfiret manasında şefaat çok sayıda şüphelerle karşılaşmıştır. Molla Sadra açısından bu şüpheler, Kur'an-ı Kerim'e yüzeysel ve tek boyutlu bakıştan, şefaat konusunda derinliksizlikten kaynaKlamaktadır. Sözkonusu eksikliği gidererek şüphelerin tamamı giderilebilir.
Kaynaklar
Kur'an-ı Kerim.
Âştiyanî, Celaleddin, (1381), Şerh ber Zâdu'l-Müsafir-i Sadru'l-Müteellihin Şirazî, üçüncü cilt, Kum: Bustan-i Kitab.
Dehhoda, Ali Ekber, (1372), Lugatname, c. 31, Tehran: Danişgah-i Tehran.
el-Ferahidi, el-Halil İbn Ahmed, (1410), Kitabu'l-Ayn, c. 1, el-Musahhih Es'ad el-Tayyib, çap-i dovvom, Kum: İntişarat-i Hicret.
el-Rağıb el-İsfehanî, Ebu'l-Kasım el-Hüseyin b. Muhammed, (1372 kameri), Müfredat fi Ğaribi'l-Kur'an fi'l-Luğat ve'l-Edeb ve't-Tefsir ve Ulumu'l-Kur'an, Tehran: Mektebetu'l-Buzer Cemheriyyu'l-Mustafavî.
İbn Menzur, Ebu'l-Fadl Cemaleddin Muhammed b. Mükerrem, (1414 kameri), Lisanu'l-Arab, Beyrut: Dâr-ı Sâdır.
İbn Nedim, Muhammed b. İshak, (1366), el-Fihrist, tercüme: Muhammed Rıza Teceddüd, Tehran: Emir Kebir.
İbn Şehâşûb Mazenderanî, (1376), el-Menakıb, c. 1, Necef: Matbaa Haydarî.
İbn Teymiyye, (1392), Mecmuatu'r-Resaili'l-Kübra, c. 1, Risale-i İstiğase, Beyrut.
İmam Nevevî, (1401 kameri), Şerh-i Sahih-i Müslim, c. 2, Beyrut: Daru'l-Fikr.
Meclisi, Muhmmed Bakır, (1362), Biharu'l-Envar, c. 18, Tehran: Daru'l-Kütübi'l-İslamiyye.
Mevlevi, Celaleddin Muhammed, (1370), Mesnevi, tashih: Reynold Nicholson, Tehran: Çap-i Haydari.
Mutahhari, Murtaza, (1375), Âşinayi ba Kur'an, c. 5, İntişarat-i Sadra.
Mutahhari, Murtaza, (1378) Adl-i İlahi, Tehran: İntişarat-i Sadra.
Mutahhari, Murtaza, (1380), Yaddaşthâ-yi Üstad mutahhari, çap-i evvel, Tehran: İntişarat-i Sadra.
Nasiruddin Tusi, Şeyh Ebi Cafer, (1407), Tecridu'l-İ'tikad, tahkik: Muhammed Cevad el-Hüseyni, Kum: Mektebu A'lami'l-İslami.
Sadruddin Şirazi, Muhmmed b. İbrahim (Molla Sadra), (1385), Esraru'l-Âyât, tahkik: Seyyid muhammed Musevi, Tehran: İntişarat-i Hikmet.
––, (1379), el-Hikmetu'l-Mütealiyye fi'l-Esfari'l-Akliyyeti'l-Erbaa, c. 1, Kum: İntişarat-i Mustafavi.
––, (1379), el-Hikmetu'l-Mütealiyye fi'l-Esfari'l-Akliyyeti'l-Erbaa, c. 6, Kum: İntişarat-i Mustafavi.
––, (1379), el-Hikmetu'l-Mütealiyye fi'l-Esfari'l-Akliyyeti'l-Erbaa, c. 9, Kum: İntişarat-i Mustafavi.
––, (1340), Risalehâ-yi Farisi-yi Sadra (Risale-i Se Asl), tashih: Seyyid Hüseyin Nasr, c. 1, Tehran: Danişkede-i Ulum-i makil ve Menkul.
––, (1340), Risalehâ-yi Farisi-yi Sadra (Risale-i Se Asl), tashih: Seyyid Hüseyin Nasr, c. 2, Tehran: Danişkede-i Ulum-i makil ve Menkul.
––, (1340), Risalehâ-yi Farisi-yi Sadra (Risale-i Se Asl), tashih: Seyyid Hüseyin Nasr, c. 3, Tehran: Danişkede-i Ulum-i makil ve Menkul.
––, (1362), Tefsir-i Aye-i Mübareke-i Nur, tercüme ve tashih: Muhammmed Hacuyi, İntişarat-i Mevla.
––, Tefsiri-i Kur'ani'l-Kerim, (1366), c. 1, Kum: İntişarat-i Bidar.
––, Tefsiri-i Kur'ani'l-Kerim, (1366), c. 3, Kum: İntişarat-i Bidar.
––, Tefsiri-i Kur'ani'l-Kerim, (1366), c. 4, Kum: İntişarat-i Bidar.
––, Tefsiri-i Kur'ani'l-Kerim, (1366), c. 5, Kum: İntişarat-i Bidar.
––, Tefsiri-i Kur'ani'l-Kerim, (1366), c. 6, Kum: İntişarat-i Bidar.
––, Tefsiri-i Kur'ani'l-Kerim, (1366), c. 7, Kum: İntişarat-i Bidar.
––, (1375), “Risale-i Şevahidu'r-Rububiyye”, Mecmua-i Resail-i Felsefi-yi Molla Sadra, tahkik: Hamid Naci, çap-i evvel, Tehran: İntişarat-i Hikmet.
––, (1381), Zadu'l-Müsafir, tahkik: Celaleddin Âştiyanî, çap-i sevvom, Kum: Bustan-i Kitab.