2. Cemel savaşından sonra Kufe halkından bir kitle Hasan b. Ali hakkında kötü konuşmaya başladı. “Konuşmaktan ve delil getirmekten aciz.” diyorlardı. Bu haber İmam Ali'ye (a) ulaştığında Hasan'ı (a) çağırdı ve insanların sarfettiği sözü evladına iletti. Ondan Kufeli gruba hitaben konuşmasını istedi. İmam Hasan (a) minbere çıktı ve muhteşem bir hutbe okudu. Ardından İmam Ali (a) minbere çıktı ve oğlunun iki gözünün arasından öptü. Dedi ki: “Ey Allah Rasülü'nün (s) evladı, bu kavme hüccetini tamamladın ve sana itaat onlara lazım oldu. Sana muhalefet edenin vay haline. (Allame Hıllî, 1411, s. 32).
3. Sıffin savaşında İmam Ali (a) üç kez peşpeşe oğlu Muhammed Hanefiyye'yi Muaviye ordusuyla savaşmaya gönderdi. Muhammed üzüldü. Bu esnada Hasan ve Hüseyin hakkında oğlu Muhmmed'e şöyle dedi: “Oğlum, sen benim oğlumsun, ama bu ikisi Allah Rasülü'nün çocuğu. Onları korumam gerekmez mi?” Muhammed cevap verdi: “Öyle yap baba. Allah beni sana ve o ikisine feda etsin.” (İbn Nema Hıllî, 1416, s. 57). Yine Sıffin savaşının günlerinden birinde İmam Hüseyin'i (a) savaş marşı okurken gördü. Dedi ki: “Bu genci tutun, benimle gelmesine izin vermeyin (savaşa katılmasın), yoksa kolum kanadım kırılır. Bu ikisi ölürse vay başımıza gelene. Onların öldürülmesi Allah Rasülü'nün (s) ocağının sönmesi demektir.” (Seyyid Radıyy, Şemsi 1378, s. 240).
4. Asbağ b. Nebate'den nakledildiğine göre İbn Mülcem, Emirulmüminin'e (a) darbe vurduğunda Hasan (a) ve Hüseyin'i (a) yanına çağırdı. Dedi ki: “Ey Hasan, sen benden sonraki vasi ve imamsın. Sen de ey Hüseyin, vasiyetin icrasında Hasan'ın ortağısın. Öyleyse sükutu tut. O hayatta olduğu sürece kardeşine tâbi ol. Onun rıhletinden sonra sen imam olacaksın.” (Şamî, 1420, 377).
Sonuç
Ehl-i Sünnet ve Şia'nın rivayet mecmualarında, rical ve siret kitaplarında İmam Hasan'ın (a) çok boşanan biri olduğuna dair birkaç rivayet ve haber yer almaktadır. Rivayetler senet açısından iki gruba ayrılır: Senetli ve senetsiz. Senetsiz olanlar esas itibariyle kabul edilebilir değildir. Buna ilaveten cerh edilmiş râvileri vardır. Senetli ve muttasıl rivayetler grubu ise sadece üç kişiden gelmektedir: Şia'da Abdullah b. Sinan ve Yahya b. Ebi'l-Alâ el-Razî, Ehl-i Sünnet'te ise Hatim b. İsmail. Her üç kişi de İmam Sâdık'ın (a) râvisidir. Abbasî halifesi Mansur'un hükümet dönemine denk gelen imameti sırasında ondan rivayet etmişlerdir. Abbasî halifesi Mansur, Hasanî seyyidlerin kıyamını bastırdıktan sonra onların dedesinin (İmam Hasan) şahsiyetini tahrip etmek için Muaviye ile barış yaptıktan sonra kendisini kadınlara adamış ve sürekli evlenip boşanan bir adam gibi göstermeye çalışmıştır. Bu tarihsel şahitlere bakınca onun bu mevzuda hadis uydurmaları için elemanlarını ödüllendirdiği ve bu uydurma rivayetleri hileyle râvilerin kitaplarına sokmuş olduğu yüksek ihtimaldir. Rivayetlerin içerik analizi yapıldığı ve muhtelif aklî ve naklî delillerle değerlendirildiğinde bu rivayetlerin muhtevası çelişkilidir.
KAYNAKLAR
1. Kur'an-ı Kerim
2. İbn Ebi'l-Hadid, Abdulhamid b. Hibetullah, Şerhu Nehci'l-Belağa li'bni Ebi'l-Hadid, Tashih Muhammed Ebulfazl İbrahim, Kum: Mektebetu Ayetullah el-Mer'eşî el-Necef^, 1404.
3. İbn Ebi Hatim el-Razî, el-Cerh ve't-Ta'dil, Beyrut: Dâru İhyai't-Turasi'l-Arabî, 1371.
4. İbn Ebi Şeybe el-Kufî, el-Musannef, Beyrut: Dâru'l-Fikr li't-Tabaa ve'n-Neşr ve't-Tevzi', 1409.
5. İbn Hibban, Ahmed, el-Sikât, Haydarâbâd Hind: Müessesetu'l-Kütübi's-Sakafe, 1393.
6. İbn Hacer Askalanî, Şihabuddin Ahmed b. Ali, Takribu't-Tezhib, Dirase ve Tahkik Mustafa Abdulkadir Ata, Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1405.
7. ________________, Tehzibu't-Tehzib, Beyrut: Dâru'l-Fikr, 1404.
8. ________________, Lisanu'l-Mizan, Beyrut: Müessesetu'l-A'lamî li'l-Matbuât, 1390.
9. İbn Sa'd, Tercemetu'l-İmami'l-Hasan (a) (min Tabakati İbn Sa'd), Tehzib ve Tahkik el-Seyyid Abdulaziz el-Tabatabaî, Kum: İntişarat-i Müessese-i Âlu'l-Beyt (a) li-İhya't-Turas, 1416.
10. İbn Sa'd, el-Tabakatu'l-Kübra, Beyrut: Dâru Sadr, tarihsiz.
11. İbn Şehrâşûb Mazenderanî, Muhammed b. Ali, Menakıbu Âli Ebi Talib (a), birinci baskı, Kum: Allame, 1379.
12. İbn Adıyy, Ebu Ahmed Abdullah b. Adıyy el-Cürcanî, el-Kamil fi Duafai'r-Rical, Beyrut: Dâru'l-Fikr, 1409.
13. İbn Asakir, Tarihu Medineti Dımeşk, Beyrut: Dâru'l-Fikr li't-Tabaa ve'n-Neşr ve't-Tevzi', 1415.
14. _________, Tercemetu'l-İmami'l-Hasan (a), Beyrut: Müessesetu'l-Mahmudî l't-Tabaa ve'n-Neşr, 1400.
15. İbn Kesir, İsmail b. Ömer, el-Bidaye ve'n-Nihaye, birinci baskı, Beyrut: Dâru İhyai't-Turasi'l-Arabî, 1408.
16. İbn Nema Hıllî, Ca'fer b. Muhammed b. Ca'fer b. Hibetullah, Zevbu'n-Nudar, Kum: İntişarat-i Müessesetu'n-Neşri'l-İslamiyyi't-Tâbia li-Cemaati'l-Müderrisin, 1416.
17. Ebu Talib Mekkî, Muhammed b. Ali b. Atıyye el-Harisî, Kuvvetu'l-Kulûb fi Muameleti'l-Mahbub ve Vasfı Tariki'l-Murid ila Makami't-Tevhid, Tahkik, Zabt ve Tashih Basil Uyunu's-Sevd, Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1417.