Geçen yüzyıl içerisinde birçok dua kitabı telif edilmiş ve içlerinden bazıları özel bir şöhret elde etmişlerdir. Bu cümleden Miftahu’l Cinan, Şeyh Abbas Kummi’nin Mefatihu’l Cinan’ı ve Allame Seyyid Muhsin Emin’in Miftahu’l Cennat kitapları örnek gösterilebilir. Bu üç kitaptan Miftahu’l Cinan, Şeyh Abbas Kummi’nin Mefatihu’l Cinan’ından önceki dönemde elde ettiği gayet yaygın şöhretine rağmen yazarı bilinmeyen kitaplardandır. Bu eserin, Şeyh Esedullah Tahrani Hairi’ye (ö.1333) ait olduğu tahmin edilmektedir. Bu kitap, güvenilir bir kaynak olarak bilinmemektedir. Bu husus, Mirza Huseyn Nuri’nin Lu’lu’ Ve Mercan kitabında belirtilmiştir.Mamafih bu kitabın şöhreti öyle bir düzeye erişmişti ki hatta günümüzde dahi ileri yaştaki şahıslar, Şeyh Abbas’ın Mefatihi’nden Miftah diye yad etmektedirler.
Dikkate şayan nükte, iki kitap arasındaki az bir farkla isim benzerliğidir. Hiç kuşkusuz son iki şahıs Miftahu’l Cinan kitabının ismini iktibas ederek kendi kitaplarının meşhur olmasına zemin hazırlamışlardır. Tüm bunların yanı sıra tabi ki Şeyh Abbas’ın çalışmasının titizliği, kapsayıcılığı ve birçok hikayeyi de içeriyor olması, kitabının hızla halk arasında şöhret kazanmasına sebep olmuştur. Öyle ki günümüzde içinde Mefatih yahut Mefatih’ten seçkiler barındırmayan çok az ev vardır. Son dönemde yazılan eserler arasında Mirza Ağa Melik Tebrizi’nin El Murakabat kitabından da söz etmek gerekir. Zira bu eserin, nefis tezkiyesine önem veren zümreler arasında özel talipleri vardır. Ayetullah Mişkini’nin Misbahu’l Münir kitabı da, içerdiği duaların dikkate şayan tercümesiyle birlikte sınırlı bir sahada ilgi odağı olmuştur.
Görebildiğimiz kadarıyla bizler halen eski metinlere istinat etmeye muhtacız ve bu metinlerin yeniden tercüme edilmeesi yomunda gayret sarf etmeliyiz. Son dönemlerde Kur’an ve Nehcü’l Belağa tercümelerini kaleme alan işinin erbabı yazarlar, eğer Şeyh’in Misbahu’l Müctehid kitabının tercümesini de uhdedar olacak olurlarsa Şii dua edebiyatında, mevcut problemlerden arındırılmış ve âlimane bir metnin hazırlanıp halka sunulması ümidini taşıyabiliriz.
Bir nüshası Ayetullah Mar’aşi Kütüphanesinde bulunan Muhtasar-ı Misbah kitabının eski bir tercümesinin yayınlanması, yedinci yüzyılın şirin Farsçasıyla kaleme alınmış bir eserin ihyası doğrultusunda atılmış bir adım olmanın yanı sıra Fars edebiyatında Şiilik konusuna dair değerli bir eserin ihyası anlamına da gelmektedir.
Ehli Sünnet Ve Dua
Burada, bu konuyla alakalı dağınık bir şekilde elde ettiğimiz malumatı kısaca takdim etmeye çalışacağız. Zira bu konuda bağımsız bir çalışmanın kaçınılmazlığına inanmaktayız.
Sünnilerin derlemiş oldukları duaların büyük çoğunluğu, Allah Resul’ünden (saa) rivayet olunan dualardır. Bu eserlerin en eskilerinden biri Abdulkerim B. Muhammed Sem’ani’nin (ö.562) Kitabu’l Edi’yyeti’l Merviyye Ani’l Hadreti’n Nebeviyye eseridir. Bu kitap, İbn-u Tavus’un kaynakları arasında da yer almaktadır.
Bir diğer eser, Şemsuddin Muhammed B. Muhammed El Cezeri’nin Hısnu’l Hasin kitabıdır. Müellifin bu eser üzerine bir de Müftahu’l Udde adında şerhi bulunmaktadır. (Fihrist-e Mar’aşi , No:7282) Hısnu’l Hasin, Farsçaya da tercüme edilmiştir. (Fihrist-e Mar’aşi , No: 300) Husnu’l Hasin’in Hırz-e Sin Tercüme-i Hısn-ı Hasin ve Feth-i Mübin Der Tercüme-i Hısn-ı Hasin adında iki tercümesi daha bulunmaktadır. (Fihrist-e Mar’aşi , No:795, 4963, 1012)
Şeyh İbrahim B. Hasan Ahissai Hanefi, Def’u’l Esa Fi Ezkari’s Subhi Ve’l Mesa adında bir kitap kaleme almış ve yine kendisi Bastu’l Kisa LiDef’i’l Esa adında bir kitapla bu eseri şerh etmiştir. (Fihrist-e Mar’aşi , No: 7282)
Hılyetu’l Ebrar Ve Şi’aru’l Ahyar Fi Telhisi’d Deavat ve’l Ezkar: Muhyiddin Yahya B. Şerefuddin Nevevi Şafii (ö.676) (Fihrist-e Mar’aşi , No:920)
İbn-u Tavus’un Fethu’l Ebvab da alıntılarda bulunduğu El Erbain Fi’l Ediyyeti’l Me’sure An Seyyidi’l Mürselin adında bir kitaptan söz edilmektedir.Yine İbn-u Tavus Muhcu’d Deavat kitabında El Behiyy Fi Deavati’n Nebi (saa) adlı bir eserden alıntılarda bulunmuştur. Bu eser Ebu Muhammed El Hurremi’ye (hicri altıncı yüzyılın ortalarında yaşamıştır) aittir.
Ebu Musa Muhammed B. Ebi Bekr Medeni’nin Düsturu’l Müzekkirin Ve Menşuru’l Mutaabbidin kitabı da Ehli Sünnet’in dua kitapları arasındadır. İbn-u Tavus El İkbal’de birçok kez bu kitaptan nakillerde bulunmuştur. (Kitabhane-i İbn-i Tavus, s.247)
Nasr B. Yakub Dineveri’nin (Beşinci yüzyılın başlarında yaşamıştır) Cami’u’d Deavat kitabı Ehli Sünnet’in bir diğer dua kitabıdır. İbn-u Tavus Cemalu’l Usbu’ da bu kitaptan faydalanmıştır. (Kitabhane-i İbn-i Tavus, s.325)
Halef B. Abdulmelik B. Beşkval’in (ö.587) Kitabu’l Müstağisin eseri bir diğer dua kitabıdır. Bu kitap da İbn-u Tavus’un kaynakları arasında yer almaktadır. (Kitabhane-i İbn-i Tavus, s.460)
Dua kitapları arasında ele alınan Et Tuhfetu Fi’l Ediyye Abdurrahman B. Muhammed B. Ali Hulvani’ye (ö.546) aittir. İbn-u Tavus El İkbal’de bu eserden de nakiller yapmıştır. Kitabhane-i İbn-i Tavus, s.878)
