Abdullah Bosnevî

04 December 2025 33 dk okuma 9 sayfa
Yazı Boyutu:
Sayfa 2 / 9

Bu ârifin hayatında meydana gelen ilginç tesadüflerden biri, Mekke’de oturan Seyyid Abdurrahman b. Ahmed Mağribi’yle görüşmesidir. Abdullah Bosnevi Konstantiniyye’ye gittiğinde söz konusu Seyyid’den yanına gidebilmek ve teşekkür etmek için izin istedi. Seyyid Abdurrahman ona izin vermedi ve bu durum defalarca tekrarlandı. Bir gün bineğine atladı ve Seyyid’in izni olmaksızın yanına gitmeye karar verdi. Ama Seyyid’in evine ulaştığı ve bineğinden aşağı indiğinde ayağı burkuldu ve kırıldı. Böylece Seyyid’in kerameti ona aşikar oldu.

Abdullah Efendi 1054 yılında hacdan döndükten sonra Konya şehrinde vefat etti ve Sadreddin Konevi’nin yakınına defnedildi. Kabrinin üzerine bir kubbe inşa edildi.

Yazmış Olduğu Eserler

1. Türkçe Füsûsu’l-Hikem şerhi.

2. Arapça Füsûsu’l-Hikem şerhi.

3. Metaliu’n-Nûri’s-Seni el-Mebni an Tahareti Nesebi’n-Nebiyyi’l-Arabi.

4. Şerhu’t-Tâiyyeti’l-Kübra.

5. Mevâkıfu’l-Fukara.

6. Hakikatu’l-Ayn.

7. Risaletu Hadarâti’l-Gayb.

8. Tecelliyu’n-Nûri’l-Mubin fi Mir’âti İyyake Na’budu ve İyyake Nestaîn.

9. Risale fi Tefsiri Nûn ve’l-Kalem.

10. Risale fi’l-A’yâni’s-Sâbe.

11. Risale fi Şerhi’l-Hamdi lillahi ellezi Evci el-Eşyai’l-Adem.

12. Risale fi Tafdili’l-Beşer ale’l-Melek.

13. el-Vusûl ile’l-Hadrati’l-Cem’în.

14. Şerhu Hal’i’n-Na’leyn fi’l-Vusûl ila Hadrati’l-Cem’în.

15. Hal’u Na’leyn.

16. Şerh ala Nazmi Meratibi’l-Vücûd, Garsuddin Halili’den.

17. Terşihat’ın Türkçe tercümesi.

18. Türkçe Gülşen-i Râz-i Ârifan fi Beyani Usûli Râh-i Ârifan.

19. Ceziretu Mesnevi.

20. Risale fi’t-Tarikati’l-Bayramiyye.

21. Şerhu’l-Kelami’l-Mueyyidi’l-Cundi fi Evaili Şerhi’l-Füsûs.

22. Cilau’l-Uyûn fi Şerhi Kadiseti’ş-Şeyh Abdulmecid el-Sivasî.

23. el-Yedu’l-Ecved fi İstilami’l-Haceri’l-Esved.

24. Şerh Rabbi Yessir ve la Tuassir.

25. el-Burhanu’l-Celi ve hüve Tefsiru Kavlihi Teala: “li-Nasrifu anhu’s-Sûe” fi Sureti Yusuf.

26. Risale fi Temsili Cebrail fi Sureti’l-Beşer.

27. Risale Uhrâ fi Haze’l-Ma’ni bi’t-Turkiyye.

28. Tefsiru Sureti Ve’l-Asr.

29. Risale fi’n-Neş’eti’l-İnsaniyye.

30. Tefsiru Kavlihi Teala: “Hatta iza belağa mağribeş-şems”.

31. el-Münacât.

32. Kitabu’l-Kurra el-Ruhiyyi’l-Memdud li’l-Edyafi’l-Vâridin min Meratibi’l-Vücûd.

33. Kitabu’l-Mufâdileti’l-Esma beyne Efdale’l-Beşer ve’l-Melâi’l-A’lâ.

34. Kitabun Munteha Mekasidu’l-Kelimât ve Mubteği Teveccehu’t-Taayyunât fi Beyani Ekmeli’n-Neş’et.

35. Ref’u’l-Hicab fi İttisali’l-Besmele bi-Fâtihati’l-Kitab.

36. Kitabu’l-Müsteva el-A’lâ fi’ş-Şerabi’l-Ehalli fi Tefsiri Kavlihi Teala: “Ve kâne arşuhu ale’l-mâi”.

37. Tefsiru Sureti Ve’l-Âdiyât.

38. el-Evbetu fi Beyani’l-Enab ve’t-Tevbe.

39. Risale fi Tefsiri Kavlihi Teala: “Hatta iza’s-Teyese’r-Rusül”.

40. Risale fi Tefsiri Kavlihi Teala: “Ve levla en Yekûne’n-Nâsu Ümmeten Vâhideten”.

41. Risale fi Tefsiri Kavlihi Teala: “Hüve’llezi halaka’s-semâvâti ve’l-ardi fi sitteti eyyam”.

42. Risale fi Tefsiri Kavlihi Teala: “Ve lekad erselnâ Mûsa bi-âyâtina”.

43. Risale fi Tefsiri Kavlihi Teala: “Ve lein ezakna’l-insane minna rahmeten”.

44. Risale fi Tefsiri Kavlihi Teala: “Katele’l-insanu ma ekferehu” (veya Keşfu Esrari’l-Berre).

45. el-Lübab fi Beyani’l-Ekli ve’ş-Şurbi.

46. Ruhu’l-Mütâbiatu fi Beyani Şurûti’l-Mübâyiati.

47. Keşfu’s-Sır el-Mübhem fi Evveli Sureti Meryem.

48. Lübbü’n-Nevât fi Hakikati’l-Kıyam.

49. el-Dürrü’l-Manzum fi Beyani Sırri’l-Ma’lum.

50. Kitabu’l-Gufri’l-Mutlak inde Zehab Âlemi’l-Fark.

51. Risale fi Kavli’l-Cüneyd.

52. Tezyîl fi Münazaati İblis li-Sehli b. Abdillah el-Tüsteri.

53. Tahakkuku’l-Cüz bi-Sûreti’l-Küll ve Zuhuri’l-Fer’i ale Sûreti’l-Asl.

54. Kitabu’n-Nüfûsi’l-Vâridât fi Şerhi Evveli’l-Fütûhat.

55. Ziyau’l-Lümem ve’l-Berku fi Hadrati’l-Cem’ ve’l-Fark.

56. el-Keşf ani’l-Emr fi Tefsiri Âhiri’s-Sûreti’l-Haşr.

57. Kitabu’l-Enfasi’l-Mekkiyyeti’r-Ru­miyye fi Teneffusi’l-Fevâihi’l-Bâkıyye.

58. el-Kenzu’l-Mahtum fi Teb’iyyeti’l-İlmi’l-Ma’lum fi’r-Reddi ala Abdilkerim el-Cîlî el-Merhum.

59. Sırru’l-Kelimeteyn fi Mutabakati Hurûfi’l-Şehadeteyn.

60. Mekasıdu Envar Ayniyye ve Mesâidu Ervahi Tayyibe Gaybiyye.

61. Şerhu Beyti’l-Mesnevi: Goft el-ma’na hüvellah şeyh-i din bahr-i ma’nihâ-yi rabbu’l-âlemin.

Muhammed Hanciç el-Cevheru’l-Esna kitabında onun 61 eserine işaret etmiştir. (el-Cevheru’l-Esna,ş s. 97-98).

Sırr-ı Yakîn Risalesi

Halil b. Ahmed Ferâhidî (hicri 100-175) el-Ayn kitabında “yakîn”in lugat manası hakkında şöyle yazar:

“Yakîn, ilim, şüpheyi ortadan kaldırmak ve bir şeyi tahkik etmek anlamına gelir. Yakîn, şüphenin zıddı ve ilim, cehaletin zıddıdır. Kur’an-ı Kerim’de إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ denmiştir. Hak, yakîne izafe edilmiştir ve bir şeyin kendisine izafe türünden değildir. Çünkü hakikat yakînden başka bir şeydir ve hakikat, yakînin halis ve saf halidir. Dolayısıyla hakku’l-yakîn, parçanın bütüne izafesi türündendir. Ayetteki (وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِين) yakîn de ölüm manasındadır.” (Kitabu’l-Ayn, c. 5, s. 457).

Bu Yazıyı Paylaş

İlgili Yayınlar