"عسی الله ان یجعل بینکم و بین الذین عادیتهم منهم موده والله قدیر و الله غفور رحیم "
"Olabilir ki Allah sizinle, onlardan düşman olduklarınız arasına bir sevgi koyar. Allah'ın gücü her şeye yeter. Allah çok bağışlayan, çok esirgeyendir." Mümtehene 7
Hal böyle olunca sormak gerek bu Müslüman görünümlüler mezkûr ayeti hiç okumamışlar mı da Müslümanların katli için fetvalar verip ortalığı kan gölüne çevirmişlerdir? Elbette okumuşlardır ama Allah Resulü'nün (s.a.a) buyurduğu gibi onların tilavetleri hancere ve gırtlaklarından daha yukarı çıkmamış; yalnızca güzel ve ahenkli sese dönüşmüştür.
Kâfirlere dahi iyilik yapmak öğütlenirken ve kâfirlerle Müslümanlar arasında onların önderliği ve egemenliği olmadan dostluğun pekiştirilmesi için yeşil ışık yakılmışken nasıl olur da milletlerarası, dinler arası ve hatta mezhepler arası kardeşlik hissedilmez? Bu nasıl bir körlük ve basiretsizliktir?
İslam mezhepleri arasında ortak paydalar yok demek ya da bazılarının bunları görmezden gelmeleri basiretsizlik ve art niyetten başka bir şey değildir. İslam mezhepleri arasındaki ortak değerler İslam ve Yahudilik veya İslam ve Hristiyanlık arasındaki ortak paydalardan şüphesiz daha çoktur ve aşağıda bunlardan yalnızca birkaç tanesine değinmek istiyoruz.
A. Hedefteki Ortak Paydalar
1. İlim öğrenmek ve cehaletle mücadele etmek tüm İslam mezhepleri arasındaki ortak değerlerdendir
2. Nefsi arındırmak ve ego ile mübareze etmek
3. Toplumsal adalet
4. Allah'a iman ve O'na ibadet
5. Her türlü tağuti model (ve rejimden) sakınmak
6. Kuran-ı Kerim'de de buyrulduğu üzere; Toplumsal emniyet:
" فَلْیَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَیْتِ الَّذِی أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ"
"Öyleyse kendilerini açken doyuran ve korku içindeyken güven veren bu Ev'in (Kabe'nin) Rabbine kulluk etsinler."
7. Refah ve fakirlikle mücadele
8. Dünya saadeti
9. Ahiret saadeti
B. İnançtaki Ortak Paydalar
1. Tevhidi inançta ortaklık
2. İslam Peygamberi'nin (s.a.a) amme ve hasse nübüvvetinde ortaklık
3. Mead, Kıyamet günü ve hesap gününe inanç
4. Kuran'ın hak olduğuna ve ona amel etmenin gerekliliğine inanç
5. Sünnet'in doğruluğu, lüzumu ve ona amel etmenin gerekliliğine inanç
6. Allah Resulü'nün vasiyetinde yer alan mütevatir Sekaleyn hadisi doğrultusunda Ehl-i Beyt'e (a.s) ve inanç
7. Hz. Peygamber'in (s.a.a) ashabına, evliliklerine, akraba ve salih ve müminlerden oluşan Ensar ve Muhacir'e inanç
8. Meleklere ve Semavi kitaplara inanç
9. Kâbe'nin kıble oluşuna ve ona doğru namaz kılmaya inanç
10. İlahi sloganların yüceltilmesi
C. İbadetteki Ortak Paydalar
1. Namaz kılmak özellikle de cemaatle
2. Hac, her sene kulluğun göstergesi olarak görkemli bir şekilde yerine getirilen amel
3. Ramazan Ayı orucu
4. Malın Zekâtı
5. Allah yolunda küçük ve büyük cihad etmek
6. Emr-i bi'l ma'ruf ve nehy-i ani'l münker'in gerekliliği
7. Birçok müstehap ve mekruh amel
D. İslam Hukukundaki Ortak Paydalar
Haram, helal, müstehap, mekruh ve mubah olarak İslam mezhepleri arasında ortak beş ana başlık altında toplanan ahkâm konularında genellikle ihtilaf yoktur. Aynı içki içmek, kumar oynamak, zina etmek, her türlü ahlaksızlık, zulüm, şirk, anne-babaya kötü davranmak, faiz, yetim malı yemek ve bunun gibi onlarca mezhepler arası ihtilafsız diğer hükümler.
1. İstidlal Kaynaklarında Ortak Paydalar
Kuran, sünnet ve icm'a tüm İslam mezhepleri arasında kabul gören ortak paydalardandır. Akıl konusunda ise yine ortak bir fikir birliği vardır. Her ne kadar Ehl-i Sünnet sedd-i ziray'a, kıyas ve istihak'ı kullansa da Şii de hüsn ü kubh-i akli'yi kullanmaktadır. Zaten bu da büyük bir ihtilaf sayılmamaktadır. Elbette bu bir detay olarak görülse de ilmi açıdan bir sonuca varılmak istenildiğinde farklı ve çeşitli görüşlerin ortaya çıkmasına neden olduğunu bu şekilde Müslümanları zorluk ve sıkıntıdan kurtardığını görmekteyiz. Bunun da hiçbir mahzuru yoktur. Zaten bu tür ihtilaflar bütün ilim ve branşların gelişimine ve yeni eserlerin ortaya çıkmasına yardımcı olmaktadır.
Aynı şekilde Sünnet konusunda da mezhepler farklı görüşlere sahiptirler. Şii ekolü Sünnet'in içerisine Ehl-i Beyt (a.s) İmamları'nın da buyruklarını da eklemekte ve Ehl-i Sünnet de Sahabe'nin söz ve amellerini bu konunun içerisinde saymaktadır. Bazıları ise Sünnet'i yalnızca Hatemü'l Enbiya'nın (s.a.a) kavl, fiil ve takriri ile sınırlamıştır.
Kuran da hepimiz için hüccet ve delil sayılmaktadır ama onun tefsir, tahlil ve tevilinde farklı metotlar kullanılmakta ve bunun neticesinde de verilen fetvalarda ihtilaflar görülmektedir.
İlahi istek ve kelamının anlaşılması için yapılan bu farklı ilmi işlerin adına içtihat ve tevil denilmektedir. Bu ilimde yapılan hata yine de sevapla karşılık bulurken doğru sonuca ulaşmak iki sevabı kendisiyle içtihat sahibine getirmektedir. Bu da İslam dininin ne denli geniş ve yüce olduğunun bir göstergesidir. Ayrıca bu farklılıkların görüş sahipleri arasında gevşemeye, ayrılığa ve düşmanlığa neden olmaması gerekmektedir.