6- İMAM HASAN'IN (A) YAPTIĞI BARIŞIN ŞEKİLLENMESİNDE ETKİLİ PSİKOLOJİK OPERASYON TAKTİKLERİ

04 December 2025 48 dk okuma 14 sayfa
Yazı Boyutu:
Sayfa 10 / 14

2.2. Propaganda: Şamlıların o dönemdeki şeytanî hedeflerini gerçekleştirmek için kullandığı taktiklerden biri de halkla ilişkiler faaliyetiydi. Bu taktikle ilgili çok sayıda tanım yapılmıştır. Birkaçına değinelim: Nihai maksadı, belli bir siyasî yöne sevketmek üzere insanların inanç, değer, düşünce ve davranışlarını şekillendirmek olan disiplinli ve hedefli çabadır. (Aştiyanî, 1382). Nihai hedefi, önceden belirlenmiş maksatları temin için bireylerin inanç ve davranışlarına nüfuz etmek olan bilinçli ve ölçülüp biçilmiş gayrettir. (Quill, 1972, s. 42). Başka bir yerde de şöyle geçmektedir: Fikir veya davranışları ya da her ikisini etki altına almak üzere düşünce ve inançları yaymaktır. (Martin, 1985, s. 16). Bir yerde de propaganda şöyle tanımlanır: Muhatapların düşünce ve davranışlarını etkilemek ve takip edilen hedeflere yönelik bakışaçısını değiştirmek amacıyla planlanıp uygulamaya konmuş belli bir istikameti olan örgütlü gayret. (Şirazî, 1383, s. 138). Yine bir görüşe göre propaganda, bir grubun inanç, duygu ve görüşlerine ya da davranış tarzına nüfuz etmek için planlanan ve bu yolla ulusal güvenliğin maksatlarına yardımcı olan her türlü halkla ilişkiler çalışmasıdır. (Collins, 1383, s. 487). Bu tanımlara ve İmam Hasan'ın (a) ordusunun o hassas dönemdeki davranış tarzına bakıldığında Şamlıların şeytanî hedeflerinin gerçekleşmesinde bu taktiğin tesiri somut biçimde görülecektir. Kaynaklara göre Kufe'de bir çığırtkan “الصلواة جامعة” diye bağırdı ve insanlar mescidde toplandılar. İmam Hasan (a) minbere çıktı. Allah'a hamdü senadan sonra şöyle dedi: “Muaviye, savaşma kararımızı haber alınca bu tarafa doğru yola çıkmış. Siz de Nahila kampına katılın. Allah'ın rahmeti üzerinize olsun (ki herkesin düşüncesi ve reyiyle karar alabilelim).” Tarihçileri yazdığına göre orada bulunan insanların hepsi sustu. Hiç kimse tek kelime etmedi. İmam Hasan'a (a) bir kişi bile cevap vermedi. (İmam Hameneî, 1363, s. 140). Bu hareket o kadar çirkin ve kabaydı ki Adıyy b. Hatim, ortadaki vaziyet nedeniyle bedeni sarsılıp sesi titreyerek şöyle dedi: “Ben Adıyy, Hatim'in oğlu. Yazıklar olsun, bu çirkin bir davranış. Peygamberinizin evladı ve önderinize neden cevap vermiyorsunuz? Şehrin hatipleri nereye gitti? Rahat zamanda dilleriniz kırbaç gibiydi, ama şimdi iş ciddileşince tilki gibi deliğe kaçtınız.” Kaynaklar, Hazret'in Nahila'da konakladığı on gün boyunca sadece 4 bin kişinin toplandığını ve bunun üzerine Kufe'ye döndüğünü yazıyor. Dönünce bir hutbe okudu. Hutbede, insanların, Şamlıların propagandasının etkisi altında şekillenen davranışına dikkat çekerek şöyle dedi: “Beni aldattılar. Önceki halifeyi aldattıkları gibi.” (El-Harayic ve'l-Cerayih: 228). Propaganda insanları etkilemişti. Öyle ki, o kader belirleyen dönemde Hazret'in yanında olmamalarına ilaveten, İmam Hasan'ın (a) hilafetine darbe vurmak için Şamlıları tahrik eden araç oldular hep. Bu taktik (propaganda), İmam'ı elleri bağlı biçimde teslim edebileceklerini veya öldüreceklerini Muaviye'ye yazacak kadar tesirli olmuştu.

2.3. Terör: Psikolojik harekât taktiklerinden biri de terördür. Terör, baskı altına alıp boyun eğdirmek ve teslim olmasını sağlamak için muhatapta korku ve kaygı yaratmaktır. Bu taktik, psikolojik harekâtın en etkili yöntemleri arasında sayılır. İmam Hasan (a) bazı kimselerin kendisine suikast düzenleyeceği haberinden emin olduktan sonra sürekli kıyafetinin altına zırh giymeye ve çok ihtiyatlı hareket etmeye başladı. Hatta namazı bile bu halde kılıyordu. Haricîlerden İbn Sinan Esedî isminde terörist ruhlu biri vardı. Namazda ona ok fırlattı. Fakat zırhı olduğu için zarar veremedi. (İlelu'ş-Şerayi', 84), (İmam Hameneî, 1356, s. 101).

Bu Yazıyı Paylaş

İlgili Yayınlar