2.4. Rüşvet: Psikolojik harekât uzmanlarının inancına göre rüşvet güçlü bir dinamiktir. Çünkü ödüllendirmeyi içerir. Bu sayede insanlar taraftar veya tarafsız yapılabilir. Muaviye, Amr b. Haris, Eş'as b. Kays, Hicar b. Ebcer ve Şebes b. Rebiî ile gizlice anlaştı ve casusları aracılığıyla bunların her birine şu mesajı gönderdi: “Eğer Hasan'ı öldürürsen ödülün yüzbin dirhem, Şam ordularından birinin komutanlığı ve kızlarımdan biriyle evliliktir.” Muaviye çok kurnaz biri olduğundan şeytanî hedeflerine ulaşmak için hiçbir hareketi gözardı etmezdi. Bu taktikten yararlanırken, İmam'ın taraftarlarını satın almaya ilaveten bir adım daha ileri attı ve Hazret'e gönderdiği mektupta şöyle yazdı: “Nihayet, benden sonra hilafet senindir. Çünkü sen, ona herkesten daha çok layıksın.” (Şerhu Nehci'l-Belağa, c. 10, s. 4). Bu tuzakla İmam'ı ilahî görevini yerine getirmekten vazgeçireceğini ve bu büyük engeli savaşmaksızın yoldan kaldıracağını hesaba katıyordu. İmam Mücteba'nın (a) ordularından biri Şamlılarla savaşmak üzere Kindî kabilesinden birinin komutasında Enbar şehrinde konuşlanmıştı. Muaviye bu birliğin konuşlandığını haber alınca ve bu komutanın kişiliğini öğrendikten sonra ona birini gönderdi. Şöyle yazmıştı: “Bana katıl. Hiç tereddütsüz seni Şam ve Cerayire'nin (Irak) birkaç şehrini yönetmeye tayin edeceğim.” Kindî kabilesinden bu adam, parayı aldı ve taraftarlarından ikiyüz kişiyle birlikte Muaviye'ye katıldı. (Biharu'l-Envar, c. 10, s. 110). Bu çirkin hareketi bölgeye gönderilen diğer komutanlar da tekrarladı. Muaviye, insanları Şamlıların yanına çekebilmek için onların şahsiyet ve mevkilerine uygun ödemeler yapıyordu. Tarihlerde yazdığına göre Ubeydullah'ı cezbetmek için muhtelif taktiklerden yararlanmıştı. Çünkü onu Hazret'in ordusundan ayırabilirse ordunun çatısı ve teşkilat yapısının çökeceğini biliyordu. Bu nedenle, biraz sonra inceleyeceğimiz uyuşturma taktiğine ilaveten, İbn Abbas'ın oğlunu ayartabilmek için rüşvet taktiğinden de yararlandı ve en çok meblağı ona teklif etti. Yarısını nakden ve hemen, diğer yarısını da Kufe'ye girerken ödemek üzere bir milyon dirhem belirledi. (Müfid, 170). Başka bir yerde şöyle geçer: Muhtar, Sa'd b. Mes'ud'a dedi ki: “Servet ve şeref mi istiyorsun?” “Nasıl?” dedi. Cevap verdi: “Hasan'ın elini ayağını bağlayalım ve Muaviye'ye teslim edelim.” (Tarih- Taberî).
2.5. Hissizleştirme: Muhatapların refleksini dondurup durduran ve duygusal desteği hedef alan taktiktir. İnsanların davranışına hâkim olan duygu ve hissiyatı zaman içinde seyreltir ve ortadan kaldırır. (Şirazî, 1383, s. 41). Muaviye bu taktiği kullanırken engin tecrübeye sahipti. Uzun vadeli bir planlamayla bu taktikten yararlandı ve onun olumlu sonuçlarını İmam Hasan'ın (a) ordusunda bizzat müşahede etti. İslam tarihi, çok önceden itibaren tarafsızlığı seçmiş ve İmam Hasan'a (a) biat etmeye sırt çevirmiş Abdullah b. Ömer, Sa'd İbn Ebi Vakkas, Usame b. Zeyd, Muhammed b. Mesleme, Kudame b. Maz'un, Abdullah b. Selam, Hassan b. Sabit, Eba Sa'd Hudrî, Zeyd b. Sabit, Nu'man b. Beşir gibi isimleri kaydetmiştir. (İmam Hameneî, 1365, s. 62). Böyle seçkin kişilerden sâdır olan bu etkili girişim, başarılı hissizleştirme taktiğinden başkasıyla mümkün olamazdı. Bu taktik, başarılı olmasının yanısıra adı geçen isimlerin İmam'ın yanında yer almasını da engelledi. Hatta Ubeydullah b. Abbas gibi inanç, iman, vefa ve güçlü motivasyonu olan birini bile etkiledi. Tarihlere göre İmam Hasan'ın (a) Muaviye ile barış yapacağı dedikodusu Ubdeydullah'ın komuta ettiği orduda gerekli etkileri gösterdikten sonra Muaviye bu şartlardan yararlanma fırsatını kaçırmadı ve Ubeydullah'ın ana zayıf noktasını hedef alarak bu büyük komutanın psikolojisinden kalan küçük miktarı da yok etti. Bir mektupta Ubeydullah'a şöyle yazdı: “Hiç kuşku yok Hasan yakında mecburen barış yapacak. Senin için doğru olan ilk adımı atmandır, tâbi olman değil.” (İbn Ebi'l-Hadid, c. 4, s. 20). Bu taktik, bu büyük komutanın yenilgi ve teslimiyet hissi yaşamasına sebep oldu. Ne kadar büyük bir günah işlediğini bile bile geceleyin aşağılık bir kaçak gibi Muaviye'nin kampına girdi. Bu hal, tarihin en çirkin, aşağılık ve ihanet sahnelerinden biri olarak kaydedildi. Tarihte gördüğümüz kadarıyla hissizleştirme taktiği o kadar etkiliydi ki, savaş meydanından kaçan hainlerin sayısı kısa sürede 8 bin kişiye ulaştı. (Ahmed b. Ya'kub, c. 2: 191), (Ravzatu'l-Şüheda: 115). Hazret'in askerleri, Muaviye'nin psikolojik harekâtının bu taktiğinin etkisi altında utanmazca yağmaya girişti. Hatta İmam'ın giysisini ve seccadesini bile yağmaladılar.