1.1. Muaviye'nin sapkınlığı: “لَکَاءَنی اءَنظُرُ إلى ضِلیلٍ قَد نَعَقَ بِالشّامِ، وَ فَحَصَ بِراياتِهِ فِی ضَواحِی کُوفانَ، فَإذا فَغَرَت فَاغِرَتُهُ، وَاشتَدت شَکِیمَتُهُ، وَثَقُلَتِ فی الأرضِ وَطاءَتُهُ، عَضتِ الفِتنَةُ اءَبنَاءَها بِاءَنیابِها، وَماجَتِ الحَربُ بِاءَمواجِها وَ بَدا مِنَ الأيامِ کُلُوحُها، وَ مِنَ الله اللیالِی کُدُوحُهَاَ فإِذا اءَينَعَ زَرعُهُ وَ قامَ عَلى يَنعِهِ، وَ هَدَرَت شَقَاشِقُهُ، وَ بَرَقَت بَوَارِقُهُ، عُقِدَت راياتُ الفِتَنِ المُعضِلَةِ، وَ اءَقبَلنَ کَاللیلِ المُظلِمِ، وَ البَحرِ المُلتَطِمِ”, “Aşırı sapan birinin Şam'dan seslendiğini, Kufe'nin dışına bayraklarını diktiğini apaçık görür gibiyim. Ağzını açtığında, ağzındaki gemi gerip isyan ettiğinde ve adımlarını ağır bastığında fitne oğullarını ısırıyor, savaş dalgaları harekete geçiyor, günler asık suratıyla gelip çatıyor, geceler dert ve meşakkatleriyle beliriyor. Ürünleri güzel yetişince, olgunlaşıp dikilince, mest deve gibi bağırınca ve kılıçları şimşek gibi parlayınca artık karmaşık fitne bayrakları her yerde dalgalanmaya başlar, karanlık geceler ve dalgalı denizler gibi yönelir.” (Hutbe 101).
1.2. Ahlakî sapkınlıklar: “فَإِنکَ قَد جَعَلتَ دِينَکَ تَبعا لِدُنیَا امرِئٍ ظَاهِرٍ غَیهُ، مَهتُوکٍ سِترُهُ، يَشِینُ الکَرِيمَ بِمَجلِسِهِ وَ يُسَفهُ الحَلِیمَ بِخِلطَتِهِ، فَاتبَعتَ اءَثَرَهُ وَ طَلَبتَ فَضلَه”, “Sen dinini öyle bir adama (Muaviye) tâbi kıldın ki sapkınlığı aşikardır ve perdesi yırtılmıştır. Kerim insanlara meclisinde yakışıksız şeyler söyler. İlişkilerde sabırlı davrananı da ahmak görür.” (Deştî, 1382, Mektup 39).
1.3. Bidat ve ahdi bozma: “فَسُبحَانَ اللهِ مَا اءَشَد لُزُومَکَ لِلإهوَاءَ المُبتَدَعَةِ وَ الحَیرَةِ المُتبَعَةِ مَعَ تَضیِیعِ الحَقَائِقِ وَ الطرَاحِ الوَثَائِقِ، التِی هِیَ لِلهِ طِلبَة وَ عَلَى عِبَادِهِ حُجة! سبحان الله”, “Fesuphanallah! Nefsinin hevasıyla sonradan uyduğun asılsız şeylere bağlılığa ne kadar da şiddetle sarılmış, şaşkınlığa tabi olmuşsun! Hem de Allah'ın hesabını isteyeceği, kullarına delil kıldığı hakikatleri kaybedip ahitleri terk etmişsin.” (Mektup 37).
1.4. Şeytan sıfatlılık: “وَ قَد عَرَفتُ اءَن مُعَاوِيَةَ کَتَبَ إِلَیکَ يَستَزِل لُبکَ وَ يَستَفِل غَربَکَ، فَاحذَرهُ، فَإِن مَا هُوَالشیطَانُ يَأتِی المَرءَ مِن بَینِ يَدَيهِ وَ مِن خَلفِهِ وَ عَن يَمِینِهِ وَ عَن شِمَالِهِ، لِیَقتَحِمَ غَفلَتَهُ وَ يَستَلِبَ غِرتَه”, “Muaviye'nin; aklını çelmek, seni zelil kılıp hataya düşürmek ve kılıcını köreltmek için sana mektup yazdığını öğrendim. Ondan sakın! O, şeytanın ta kendisidir! İnsana önünden, arkasından, sağından, solundan gelir ve böylece onu gafil avlamak ve olgunlaşmamış aklını çelerek kapmak ister.” (Mektup 44, paragraf 1 ve 2).
Sonuç: Hazret-i Ali'nin (a) sözlerinden ve buna benzer diğer mektuplardan çıkan sonuç şudur ki, Muaviye çok kurnaz, ihtiyatlı, şeytan sıfatlı politikacı, fırsatları avlamada usta, geleceği düşünen biri, hileci ve fitneci, Muğire b. Şu'be, Amr b. As ve Ziyad b. Ubeyd Rumî gibi şeytanları kullanma kabiliyetinde bir kimseydi. İmam Hasan'la savaşı hakkında bizzat kendisi şöyle diyordu: Hasan'la savaşım, hilecilik ve fitne fesat üzerinedir.
c) Ümeyyeoğullarının (Muaviye) bu hadisenin meydana gelmesinde kullandığı psikolojik harekât taktikleri İslamî kaynaklara şu şekilde sıralanabilir:
1.2. Etiketlemek: Bu vakada Şamlılar planlanıp uygulanan diğer taktikler arasında etiketlemek de vardı. Muaviye bu taktikten Ali'nin (a) hilafet ve imamet döneminde çeşitli zamanlarda yararlandı. Osman'nın kanının intikamını alma planıyla iki ayrı dönemde de kendisi için iki büyük kazanım elde etmenin zeminini hazırladı. Birinci kazanım, mazlum İkinci Halife'nin kanının intikamını Kufelilerden almak için Şamlıları ordu biçiminde örgütlenmek üzere harekete geçirmesidir. İkinci kazanım, İslam ordusunda tefrika, ihtilaf ve çözülme meydana getirmesidir. Her ikisinde de başarılı olmuştur.