9- Ashabi kennucum

04 December 2025 54 dk okuma 13 sayfa
Yazı Boyutu:
Sayfa 7 / 13

İbn-i Ebû Şerîf (ö. 906/1500): el-Bedrü't-Tâli, el-Ünsü'l Celîl ve Hediyyetü'l Ârifîn gibi biyografi kitapları ondan bahseder. İbn-i İmâd şunları yazar: "O, büyük bir imam ve ulemanın sultanıdır."

İbn-i Ebû Şerîf hocası olan İbn-i Hacer el-Askalanî'den "Ashâbım yıldızlar gibidir" hadisini naklederek ilerleyen sayfalarda karşımıza çıkacak bazı eleştiriler yapmıştır.

Celâlüddîn es-Süyûtî (ö. 911/1505): Hüsnü'l-Muhâzara, el-Bedrü't-Tâli, Şezeratü'z-Zeheb, el-Hallân ve birçok biyografi kitabı ondan bahsetmişlerdir.

İbn-i İmâd 1505 yılında vuku bulan olaylara değinirken onun hakkında şunu yazar: "Bu yıl içersinde birçok faydalı ve başarılı eserin müellifi Hafız Celâlüddîn es-Süyûtî vefat etmiştir."

Süyûtî, el-Camiu's-Sağir min Ahadisi'l Beşiri'n-Nezir'de "Ashâbım yıldızlar gibidir" hadisini getirmiş ve sonunda 'Z' harfini not düşerek onun zayıf bir hadis olduğunu belirtmiştir.

Ali el-Müttakî el-Hindî (ö. 975/1567): Onun hayatına dair biyografik bilgiler en-Nuru's-Safir, Subhetu'l Mercan, Şezeratü'z-Zeheb, Ebcedü'l Ulum vb. eserlerde bulunur. İbn-i İmâd onun hakkında şöyle der: "Ali el-Müttakî... oldukça bilgili bir alim ve salih bir Allah kuluydu."

Müttakî-i Hindî o meşhur kitabı Kenzu'l Ummâl'de ve Müntehabü Kenz'de mezkur hadisi nakletmiş ve aynı üstadı olan Süyûtî gibi bu hadisin zayıf olduğuna vurgu yapmıştır.

Ali el-Kârî (ö. 1014/1605): Hülasetü'l Eser, el-Bedrü't-Tâli, Keşfü'z-Zunûn'da ona dair detaylı bilgiler elde edilebilir. el-Muhibbî onun hakkında şunları söyler: "el-Kârî adıyla meşhur Ali b. Sultân Muhammed el-Herevî, Mekke'ye yerleşmiş ilim dağıtan çağının önde gelenidir."

el-Kârî "Ashâbım yıldızlar gibidir" hadisine şöyle değinir:

"İbnü'd-Deyba der ki: 'Ashâbım yıldızlar gibidir. Hangisine tutunursanız, hidayete erersiniz.' hadisini İbn-i Mâce nakleder ve aynı zamanda Celâlüddîn es-Süyûtî de Tahricu Ehâdisu'ş-Şifâ'da bunu yazar. İbn-i Hacer, Tahricu Ehâdisu'r-Rafii adlı eserin Edebu'l Kaza babında mezkur hadisi paylaşır ve içerleyerek şöyle der: 'Yazık, zayıf bir hadis'. Hatta İbn-i Hazm da bunu nakleder ve not düşerek şunu der: 'Bu hadis batıldır'."

el-Münâvî (ö. 1029/1620): Onun hal şerhi Hülasetü'l Eser, el-Bedrü't-Tâli ve el-A'lam vb. eserlerde geçmektedir. el-Muhibbî ona dair şunları paylaşır: "Daha sonra el-Münâvî olarak tanınacak Zeynüddîn el-Haddâdî büyük bir imam ve sözü muteber bir hadis alimidir."

el-Münâvî, "Rabbime benden sonra Ashâbım'ın ihtilafını sordum..." hadisinin açıklamasında der ki:

"İbn-i Cevzi 'el-İlelu'l Mütenahiyye' şunu nakleder: 'Bu doğru değildir.' Nuaym kuşkuludur ve İbn-i Muîn Abdurrahim de çok yalancıdır. el-Mizan'da da 'Bu hadis batıldır' diye yazar. İbn-i Hacer el-Askalanî Tahricu'l Muhtasar'da der ki: 'Ashâbım yıldızlar gibidir" hadisi oldukça tuhaftır ve bunun hakkında el-Bezzâr'a sorulduğunda şöyle demiştir: 'Bu cümlenin Hz. Nebi'nin ağzından çıkmış olması mümkün değildir.' Kemâleddin İbn-i Ebû Şerîf der ki: "Üstadımızın (İbn-i Hacer) sözü bu konu için yeterlidir ve o der ki: 'Ashâbım yıldızlar gibidir hadisi acı veren bir hadistir.' İbn-i Saad da şunu der: 'Zeyd Ammî Ebu'l Havarî hadis konusunda çok zayıftır.' İbn-i Adî ise: 'Onun hakkında genel görüş zayıf olduğu şeklindedir.' der."

"es-Sindî de, Sakaleyn hadisini naklettikten sonra Eğer 'Ashâbım yıldızlar gibidir' hadisinin doğru olduğunu iddia ederseniz; öyleyse 'Benden sonra bu ikisini (Ebubekir ve Ömer) takip edin' veya 'Benim sünnetime ve hidâyet üzere olan Hulefâ-i Râşidîn'in sünnetine sarılın' denilmesine rağmen 'Ashâbım yıldızlar gibidir' hadisine göre herhangi birisine uymak doğruyu bulmak için yeterli görülmektedir. Hal böyle olunca da bu hadis uydurmadır."

Şihabu'l Hafâcî (ö. 1096/1659): Biyografik kaynak eserlerden Hülasetü'l Eser, Reyhânetü'l Elibbâ ve'l A'lam ona yer vermişlerdir. el-Muhibbî onun hakkında şöyle yazar: "Şeyh Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed b. Ömer el-Hafâcî birçok farklı esere sahip bir alimdir."

el-Hafâcî Şerhu'l Şifa'da konumuz olan hadisin zayıflığına değinir.

Kadı el-Bihârî (ö. 1119/1707): Onu, Hindistan alimleri arasında sıralayan Subhetu'l Mercan'da, el-A'lam, Ebcedü'l Ulum, Keşfü'z-Zunûn, Hediyetü'l Arifin ve İzahu'l Meknun gibi biyografi kitaplarında görebiliriz. ez-Ziriklî şöyle der: "Muhibbuddin b. Abdişşekûr el-Bihârî el-Hindî büyük kadılardandır."

وی حجیّتِ اجماع شیخین و یا خلفای چهارگانه را نفی می کند و می گوید:

«قالوا: اقتدوا باللذین من بعدی ابی بکر و عمر، و علیکم بسنّتی... [الحدیث]. قلنا: خطاب للمقلدین و بیان لأهلیة الاتباع، لأن المجتهدین کانوا یخالفونهم و المقلدون قد یقلدون غیرهم، و امّا المعارضه ب «أصحابی کالنجوم» و «خذوا شطر دینکم عن الحمیراء» کما فی «المختصر» فتدفع، بانّهما [أی حدیث النجوم و حدیث شطر دینکم] ضعیفان

10 sayfa Arapça

Kadı eş-Şevkânî (ö. 1250/1834): el-Bedrü't-Tâli, Ebcedü'l Ulum ve el-A'lam gibi biyografi kitaplarını ona dair yeterli bilgileri vermişlerdir. ez-Ziriklî Şevkânî için şunu der: "Ebû Abdillâh Muhammed b. Ali b. eş-Şevkânî es-San‘ânî el-Yemenî, fıkıhta ictihat etmiş Yemen'in büyük alimlerindendir."

Şevkânî icma konusunda şöyle der:

Bu Yazıyı Paylaş

İlgili Yayınlar