"ve aynı şekilde 'Ashâbım yıldızlar gibidir' hadisinde Abdurrahim b. Zeyd Ammî babasından nakletmiştir ve her ikisi de oldukça zayıftırlar." İbn-i Mu'in ise şöyle der: "Gerçekten Abdurrahim yalancıdır." Buhari "terk edilmiştir." der ve aynı sözü Ebu Hatem de kağıda dökerek belirtir.
Bu hadis bir başka kanalla, o da Hamza Cezerî Nasibî aracılığıyla nakledilmiştir; 'der ki: ve o gerçekten zayıftır.' Buharî der ki: 'O hadisleri inkar eder'. İbn-i Muîn de: 'Beş para etmez' der. İbn-i Adî açıkça onun hakkında şöyle der: 'Parayla hadis yerleştirirdi.' Aynı zamanda Cemil b. Zeyd aracılığı ile ondan 'Meçhul' olarak bahsedilir."
Sıddîk Hasan Han (ö. 1307/1890): Onun hayat hikayesi ve ilmi kariyerini el-A'lam, Ebcedü'l Ulum ve İzahu'l Meknun gibi biyografi kitaplarında bulabiliriz. ez-Ziriklî onun hakkında şunları yazar: "Ebu’t-Tayyib Muhammed Sıddîk Bahâdır Hân b. Hasen b. Ali el-Kannevcî yenilikçi İslam hareketinin önemli isimlerindendir."
Sıddîk Hasan Han 'Sahabenin Adaleti' konusuna bu hadisi naklederek değinmiş ve şöyle bir not düşmüştür: "Söylene gelen 'Ashâbım yıldızlar gibidir' hadisinin ne olduğu herkesçe çok iyi biliniyor."
Şu noktaya değinmekte fayda var; şu ana kadar 'Ashâbım yıldızlar gibidir' hadisi konusunda zikredilen alim ve şahsiyetler yalnızca bu kişilerle sınırlı değildir. Birçok düşünür ve din adamı da mezkur hadisin zayıflığı konusuna temas etmişlerdir lakin hepsinin biyografi ve hadis hakkında görüşlerini bu makalede anlatmak konuyu uzatmaktan başka bir şey olmaz. Bu yüzden onlardan bazılarının isimlerini vermekle yetineceğiz: İbnü'l-Mülakkın (ö. 804/1401), İbn-i Teymiyye (ö. 728/1328), Celâl el-Mahallî (ö. 864/1459), Ebû Nasr es-Siczî (ö. 444/1052), Ebuzer el-Halebî (ö. 884/1480), Ahmed b. Kasım el-Abbâdî (ö. 994/1586), Minhâcü'l Vüsûl ilâ ilmi’l Usûl'ün yazarı Kadî Beyzâvî (ö. 685/1286), Şerh-i Müslim'in yazarı Abdulali Bahrü’l Ulûm ve modern dönem düşünürlerinden Muhammed Nâsırüddin el-Elbânî (ö. 1999) ve Seyyid Muhammed b. Akil el-Alevî (ö. 2004)
Sonuç itibariyle, bu din büyüklerinin görüşlerinden şu neticeye varıyoruz; Ehl-i Sünnet'in geçmiş ve şimdiki alimlerinin kahır çoğunluğu 'Ashâbım yıldızlar gibidir' hadisini kabul etmiyorlar. Onlar, Sahabenin hata ve yanlış yapacağını caiz bilerek hepsinin adil olduğunu da kabul etmiyorlar. Sahabenin hataya duçar olabileceği inancındalar.
Ehl-i Sünnet ulemasının ricâl ve biyografi kitaplarında geçen durumlarını belirtmemiz de; insaf sahibi okuyucularımızın, 'Ashâbım yıldızlar gibidir' hadisinin ne denli zayıf ve hayal ürünü olduğunu göstermek içindi. Nitekim bu sözler Ehl-i Sünnet'in önde gelen isimleri ve ilim erbabınca söylenmiştir.
Öte yandan, daha önce de değindiğimiz gibi bu hadis birçok kanalla aktarılmış ve hiçbirisi Ehl-i Sünnet ulemasının eleştirilerinden kurtulamamıştır. Şimdi mezkur hadisin ravilerini kısaca inceleyelim:
"Ashâbım Yıldızlar Gibidir" Hadisinin Ravi ve Aktarıcıları
Abdu’r-Rahim bin Zeyd:
"Ashâbım yıldızlar gibidir" hadisini Abdullah b. Amr'dan nakledenlerin raviler listesinde yer alan 'Abdu’r-Rahim bin Zeyd' hakkında biyografi kitapları onu çok fazla eleştirmişlerdir.
Buhari'nin 'ez-Zuafâ' eseri başta olmak üzere aynı adı taşıyan Nesai'nin 'ez-Zuafâ' adlı kitabı, İbn-i Ebi Hatem'in 'el-İlel', İbn-i Cevzi'nin 'el-Mevzuat' ve 'el-İlelu'l Mütenahiyye', Zehebi'nin 'Mizanu'l İ'tidal', 'el-Kaşif' ve 'el-Muğni'; Hazreci'nin 'Hülasetu Tezhibu Tehzibu'l Kemal' ve birçok muteber kaynak eserde onun çokça yerildiği, dışlandığı ve küçümsendiği görülmektedir. Onun için şöyle derler: "O hiçbir şeydir, yalancıdır, zayıftır, pespaye birisidir."
Zeyd Ammî:
Bu şahsın zayıflığı konusunda bolca açıklama yapılmıştır; en çok da daha önce değindiğimiz İbn-i Adî'den naklen el-Münâvî'nin sözleri bu konuda isabetlidir: "Büyük çoğunluk onun hadisini aktarmaz; bu da onun zayıf olduğunu gösterir."
Hamza Cezerî:
"Ashâbım yıldızlar gibidir" hadisini Abdullah b. Amr'dan başka bir kanal vasıtası ile aktaranların ravileri arasında yer alan Hamza Cezerî, Buhari'nin 'ez-Zuafâ' adlı eserinde geçer ve onu "hadis inkarcısı" olarak not düşmüştür. Nesaî'nin kaleme aldığı ez-Zuafâ'da ise şöyle geçer: "Onun hadisleri terk edilmiştir" Yahya'nın el-Mevzuat'ın da ise denir ki: "O hiçbir şeydir". İbn-i Adî şunu der: "O hadisleri zayi eder" Yine o kitabın içerisinde aynı konu hakkında Ahmed'ten şu nakledilir: "O hadisleri uydurur". Yahya'dan nakledilen bir söz de: "Gerçekle uyuşmaz" şeklindedir ve bu cümlelere benzeyen birçok sözü de Ebû Hayyân'ın el-Bahrü'l-Muhît, Zehebi'nin el-Mizan ve el-Kaşif gibi eserlerinde bulabiliriz.
Nuaym b. Hâmmad, Ebu Süfyân ve Selâm b. Selim:
"Ashâbım yıldızlar gibidir" hadisini Ömer b. Hattâb'tan da rivayet etmişler ve senedinde ise Zeyd Ammî, Abdu’r-Rahim bin Zeyd ve Nuaym b. Hâmmad yer alır. Hâmmad konusunu İbn-i Cevzî ve el-Münâvî maddeleri altında incelemiş ve kusurlu olduğunu görmüştük. Ayrıca Cabir b. Abdullah el-Ensarî kanalıyla da aktarılan halinde ravilerinin meçhul olduğu biliniyor.