Yakut el-Hamevî Mucemü'l-buldan'ının Amul maddesinde Harezmî'ye değinmiş ve şöyle yazmıştır: “O, Ebu Cafer'in dayısı olduğunu sanmıştır.” Daha sonra şiiri nakleder ve ekler: “O yalan söyler, Ebu Cafer Râfızî değildi.”
Yakut önce “sanmıştır” daha sonra “yalan” ifadesini kullanarak Harezmî'nin Taberî'nin yeğeni oluşunu tekzip etmek mi istemiştir? Bize göre cevap olumsuzdur. Görünen o ki, Taberî'nin Râfızî olmadığına dair cümlesinden anlaşılan, onun Harezmî'nin Taberî'ye isnat ettiği Râfızîlik nispetini yalanlamak istemiştir.
Harezmî'nin görüşüyle ilgili olarak Ravzatü'l-cennat'ın müellifi Vahid Behbehanî'nin oğlunun yazdığı Makamiu'l-fadl'dan bir alıntı yapar. Makami'nin müellifi kitabında ricâl kaynaklarında adı geçen Muhammed b. Cerir et-Taberî'nin kim olduğu sorusunu sorar. Şöyle yazar: Bizde Muhammed b. Cerir adında iki kişi vardır. Birisi, İbn Cerir b. Galib et-Taberî'dir ve Şafiî'dir. Nitekim Şafiî olan Nevevî, Tehzibü'l-esma'sında onu övmüştür. Bu Taberî her ikisi de ünlü olan tarih ve tefsir kitaplarının müellifidir. Diğeri ise Muhammed b. Cerir b. Rüstem et-Taberî'dir. el-Müsterşid ve el-İzah kitaplarının müellifi olan bu Taberî'nin Şiî olduğunda şüphe yoktur. Yeğeni Harezmî'nin övgüyle söz ettiği Taberî de işte bu Taberî'dir. Lakin Yakut el-Hamevî burada isim benzerliğinden dolayı hataya düşmüş ve Harezmî'yi yalanlamıştır.
Makami müellifinin açıklamasını esas alan Ravzatü'l-cennat'ın müellifi ise şunları yazar: “Yakut'un hatası Harezmî'nin kendisini tarihçi Taberî'nin yeğeni olarak tanıttığını sanmasıdır.” Daha sonra söz konusu Taberî'nin tarihçi Taberî olmadığını delilleriyle açıkladıktan sonra ekler: “Şiî ricâl kaynaklarını dikkatle incelersen, her ne kadar İbn Hallikan onu tarihçi Taberî'nin yeğeni olarak tanıtmışsa da, tarihçi Taberî'nin Harezmî'den yaklaşık yüz sene önce yaşadığını görürsün.”57
Ayanü'ş-şia'nın müellifi de bu görüşü kabul etmiş ve Harezmî'nin tarihçi Taberî'nin değil de İmamî Taberî'nin yeğeni olduğunu yazmıştır.58
Biz, tarihte iki, hatta üç Taberî olduğunu kabul ediyoruz. Bu üç Taberî'nin künyeleri, adları, Taberistan'a mensubiyetleri, hatta Âmulî59 uzantısı birbirinin aynıdır.
Necaşî Ricâl'inde bu iki Taberî'den birini Âmmî/Sünnî mezhep60, diğerini İmamî61 şeklinde nitelemiştir.
Aynı şekilde Şeyh Tusî de Fihrist'inde Âmmî/Sünnî mezhep Muhammed b. Cerir'in62 yanı sıra bir de İmamî Muhammed b. Cerir'den söz eder ve bu Taberî'nin tarih ve tefsir müellifi Taberî'den başkası olduğunu açık bir dille ifade eder.63
Merhum Aga Buzurg Tahranî'nin, ayrıca Hansarî'nin de bu konuda açıklamaları vardır.64 Bu iki müellif Necaşî'nin çağdaşı olan, ancak Necaşî'nin zikretmediği başka bir Taberî'den söz ederler.
Yakut'un iddiası, üzerinde ayrıca durulması gereken bir konudur ve biz ileride bu iddiayı tekrar ele alacağız. Ancak burada bir başka sorunla karşı karşıyayız: Kendi yazdıklarına göre Taberî Âmmî/Sünnî mezhep midir? Kesin tarih rivayetlerine karşın Harezmî'nin tarihçi Taberî'nin değil de İmamî Taberî'nin yeğeni olduğu iddiası sahih tarih araştırmalarıyla bağdaşmamaktadır. Sem'anî, Yakut, İbn Funduk, Zehebî, İbnü'l-İmad Hanbelî, İbn Hallikan ve Yafiî, Harezmî'nin tarihçi Taberî'nin yeğeni olduğunu yazmışlardır. Bu durumda, nas karşısında içtihada başvurup Harezmî'nin İmamî Taberî'nin yeğeni olduğunu söyleyemeyiz.
Daha önce de ifade ettiğimiz gibi biz, şimdiye kadar yaptığımız incelemeden ve tezkire müelliflerinin açıklamalarından Harezmî'nin tarihçi Taberî'nin yeğeni olduğunu kabul edecek ve bundan sonra, Taberî'nin Şiîliği veya Râfızîliği konusunu ele alacağız. Burada çözüme kavuşturmamız gereken, Hansarî'nin işaret ettiği tek bir husus kalıyor: Taberî'nin Harezmî'den yüz yıl önce yaşamış olması meselesi.
Harezmî'nin İmamî Taberî'nin yeğeni olduğunu varsaydığımızda hangi Taberî'nin İmamî olduğu sorusuyla karşı karşıya kalırız. Aga Buzurg Tahranî'nin incelemesine göre65 bir, Muhammed b. Cerir b. Rüstem b. Cerir veya Yezid et-Taberî adında el-Müsterşid kitabının müellifi olan Küleynî'nin (öl.329) çağdaşı bir Taberî vardır; bir de Delailü'l-imamet'in müellifi olan Şeyh Tusî (öl. 460) ve Necaşî'nin (öl. 450) çağdaşı Muhammed b. Cerir b. Rüstem et-Taberî vardır. Eğer Harezmî'nin dayısı olan Taberî'nin ilk Taberî olduğunu kabul edersek aynı sorunla karşı karşıya kalırız. İkinci Taberî olduğunu kabul ettiğimizde ise onun Harezmî'den yaklaşık yetmiş yıl sonra vefat etmiş olduğunu görürüz. Tarihçi Taberî'nin vefatı ise Harezmî'den yetmiş üç yıl önce gerçekleşmiştir. Bu durum da aynı sorun tekrar karşımıza çıkar.