Umumi rivayet kaynaklarında bu cümleden de Ehli Sünnet tarafından muteber kabul edilen Kütüb-i Sitte’de ve muteber sünen kitaplarında İmam Hasan Mücteba’nın (AS) çok evlenip boşandığına dair bir rivayet nakledilmemiştir. Ehli Sünnetin sadece rical ve tarih kitaplarında Hz. Ali’ye (AS) isnat edilen bir rivayet nakledilmiştir. O rivayete göre İmam Ali (AS) Kufe halkını kızlarını İmam Hasan’la evlendirmekten sakındırmıştır. Veya senet zinciri zikredilmeksizin İmam Zeynelabidin’e ve İmam Muhammed Bakır’a isnat edilen hadisler nakledilmiştir. Bunlardan bazılarına işaret edelim:
İbn Kesir Dımeşki: “Ebu Cafer şöyle dedi: Ali dedi ki ey Kufe halkı kızlarınızı Hasan bin Ali ile evlendirmeyin o çok boşayan biridir.” O, bu hadisi başka birkaç kitabında daha zikretmiştir.
İbn Asakir: “Dedi ki ben Muhammed bin Ömer, bana Hatem bin İsmail, Cafer bin Muhammed’den o da babasından naklen şöyle bildirdi: Ali dedi ki ey Kufe halkı, Hasan bin Ali’yle kızlarınızı evlendirmeyin, o çok boşayan biridir. Hemdan’dan bir adam dedi ki: Vallahi evlendireceğiz hoşuna giderse yanında tutsun hoşuna gitmezse boşasın.
Celaleddin Suyuti: وأخرج ابن سعد عن علي بن الحسین: قال: كان الحسن مطلاقًا للنساء، وكان لا یفارق امرأة إلا وھي تحبھ، وأحصن تسعین امرأة. وأخرج ابن سعد عن جعفر بن محمد عن أبیھ، قال: كان الحسن یتزوج ویطلق، حتى خشیت أن یورثنا عداوة في القبائل. وأخرج ابن سعد عن جعفر بن محمد عن أبیھ، قال: قال علي: یا أھل الكوفة، لا تزوجوا الحسن فإنھ رجل مطلاق، فقال رجل من ھمدان والله لنزوجنھ، فما رضي أمسك وما كره طلق. وأخرج ابن سعد عن عبد الله بن حسن، قال: كان الحسن رج ًلا كثیر نكاح النساء، وكن قلما یحظین عنده، وكان قل امرأة تزوجھا إلا تحبھ وصبت إلیھ]24[.
Değerlendirme
Ehli Sünnet kaynaklarında İmam Hasan’ın çok evlenip çok boşandığına dair rivayetler, Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim gibi kaynaklarda geçmemektedir. Bu tür rivayetlerin tarih ve rical kitaplarında nakledilmesi sadece Şiiler açısından değil Ehli Sünnet açısından da hiçbir senet değeri taşımamaktadır. Ayrıca bu rivayetlerin hepsi mürseldir ve senet zinciri doğru bir şekilde zikredilmemiştir. Bu yüzden Kuzey Afrika’daki çağdaş bir Ehli Sünnet alimi, yukarıdaki hadisler ve bunlara benzer hadisler konusunda şöyle demiştir: :وھذا الأثر مرسل ضعیف. إن الروایات التاریخیة التي تشیر إلى الأعداد الخیالیة في زواج الحسن بن علي رضي الله عنھ لا تثبت من حیث الإسناد وبالتالي لا تصلح للإعتماد علیھا نظراً للشبھ والطعون التي حامت حولھا]25[.
Sahih bir senedi bulunmayan hatta hiç senedi olmayan bu tür rivayetlerin hem Şia hem de Ehli Sünnet açısından hiçbir değeri yoktur ve bunları ispat edebilecek hiçbir delil de bulunmamaktadır.
2- Mansur Devaniki’nin açıklamaları
Abbasilerin ikinci halifesi Mansur Devaniki, İmam Hasan’ın çok evlenip boşandığını ileri süren ve bunun dillere düşmesini sağlayan ilk kişiydi. Bu tarihten sonra İmam Hasan’ın çok evlenip boşandığı masalı tarihçilerin ve efsane meraklılarının eline düştü ve zaman içerisinde tarihi ve mezhebi bir inanç haline geldi.
Peki acaba Mansur Devaniki gerçekten böylesi bir meseleyi dile getirmiş miydi? Eğer dile getirmişse bunun sebebi neydi? Söyledikleri doğru muydu uydurma mıydı? Bunlar üzerinde durulması gereken hususlardır.
İddiaların Mansur’a ait olmasının doğruluğu
Birçok tarihçinin dikkat çektiği üzere Mansur Devaniki, Haşimiye’de Abbas Oğullarını hilafete geçiren ve onları destekleyen Horasanlılarla yaptığı bir toplantıda yaptığı konuşmada İmam Hasan Mücteba’ya (AS) hakaretler etmiş ve şöyle demiştir: “Ondan (Hz. Ali’den) sonra Hasan bin Ali hilafete geçti. (O, hilafetten çekilip Medine’ye döndükten sonra) kadınlara yöneldi. O kadar ki bir kadınla bir gün evleniyor ve ertesi günü boşuyordu. Bu işe ta ki yatağında ölünceye kadar devam etti.”
Mansur Devaniki, Muhammed bin Abdullah bin el-Hasan’a yazdığı mektubunda İmam Ali’ye (AS) ve İmam Hasan Mücteba’ya (AS) hakaret ederek şöyle dedi: “Hilafet işi deden Emirü’l Müminin’den (AS) Hasan’a geçti. O da onu parça parça edip birkaç dirheme Muaviye’ye sattı ve Hicaz’a gitti. Kendi taraftarlarını Muaviye’ye teslim etti, işi ehil olmayana bıraktı. Mali olarak meşru olmayan yola başvurdu. Eğer sizin hilafette hakkınız vardıysa da onu sattınız ve parasını da aldınız.”
Dolayısıyla bu iddiaların Mansur Devaniki’ye ait olduğu doğrudur. O, siyasi garazları yüzünden İmam Hasan Mücteba’ya (AS) böylesi bir iftira atabilmiştir.
Mansur’un bunu söyleme sebebi
Mansur’un Ehlibeyt’e düşmanca davranmasının sebebi, şuydu: Haşim Oğulları (Yani hem Beni Abbas ve hem de Beni Hasan) Ümeyye Oğullarına karşı “Al-i Muhammed’in rızası için” şiarıyla geniş çaplı bir kıyam başlatmıştı. Birkaç yıllık mücadele ve direnişten sonra bu zalim topluluğu yendiler ve onları tarih sahnesinden sildiler.